پخش و منتشر كردند و مردم را به حقوق فطرى و طبيعى خود و لزوم دفاع از آن متوجه كردند و تخم آزاديخواهى و دفاع از حقوق را در افكار عمومى پاشيدند . اولين نتيجهء عملى كه از افكار عمومى در زمينهء حقوق فطرى و طبيعى به دست آمد اين بود كه در انگلستان پس از يك كشمكش طولانى كه ميان پادشاهان و ملت صورت گرفته بود ، مردم در سال 1688 ميلادى موفق شدند پاره اى از حقوق خود را طبق يك اعلام نامهء حقوق پيشنهاد كنند و مسترد دارند ( 1 ) نتيجهء بارز عملى ديگر ظهور اين افكار ، در جنگهاى استقلال آمريكا عليه انگلستان ظاهر شد . سيزده مستعمرهء انگلستان در آمريكاى شمالى در اثر فشار و تحميلات زيادى كه بر آنها وارد مىشد ، سر به طغيان و عصيان بلند كردند و بالاخره استقلال خويش را به دست آوردند . در سال 1776 ميلادى كنگره اى در فيلادلفيا تشكيل شد كه استقلال عمومى را اعلان و اعلاميه اى در اين زمينه منتشر كرد . در مقدمهء آن چنين نوشت : جميع افراد بشر در خلقت يكسانند و خالق به هر فردى حقوق ثابت و لايتغيرى تفويض فرموده است مثل حق حيات و حق آزادى ، و علت غايى تشكيل حكومتها حفظ حقوق مزبور است ، و قوّت حكومت و نفوذ كلمهء او منوط به رضايت ملت خواهد بود . هر وقت حكومتى بر خلاف اصل و غايت خود رفتار كرد ، ملت حق تغيير و نسخ آن را خواهد داشت و مىتواند حكومت جديدى جايگزين او سازد ( 2 ) اما آن كه به نام اعلاميهء حقوق بشر در جهان معروف شد آن

--> ( 1 ) ترجمهء تاريخ آلبرماله ، جلد 4 ، صفحهء 366 ( 2 ) ترجمهء تاريخ آلبرماله ، جلد 5 ، صفحهء 234