مرتضى مطهري

148

يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي )

بين افرادى كه به حكم اجبار همزيستى را انتخاب مىكنند وميان افرادى كه طبيعت ، همزيستى را جزء سرشت آنها قرار داده است . در اجتماع طبيعى [ طبيعت ] همزيستى را آفريده است ، خود افراد عين احتياج و مورد احتياج يكديگرند نه همكارى آنها با هم مورد احتياج است . پدران و فرزندان اين طورند ، يعنى علاقهء آنها به يكديگر طبيعى است ، خودشان مورد احتياج يكديگرند نه كار و همكارى آنها ، خصوصاً از ناحيهء پدر نسبت به فرزند . همزيستى آنها روى حساب و فكر و تحزب و همكارى نيست . لهذا پدر از آسايش خود صرف نظر مىكند كه خود فرزند را داشته باشد ، آن هم نه مثل داشتن يك شىء از قبيل فرش و خانه و غيره كه آن شىء را براى خود مىخواهد بلكه خود فرزند را مىخواهد به علاوهء سعادت و خوشى و نيكبختى فرزند . سعادت پدر به خود فرزند و به سعادت فرزند بستگى دارد . روى اين حساب جلو ظلم پدر بر فرزند هميشه گرفته شده است ، يعنى اين پيوند طبيعى مانع ظلم است ، البته ظلم از روى عمد . اما ظلم از روى جهل علت ديگر دارد كه انسان به نفس خود نيز از روى جهل ظلم مىكند . طبيعت عملًا جلو ظلم پدر بر فرزند را از روى عمد ، گرفته است . ظلم پدر بر فرزند از نوع ظلم به نفس است كه به واسطهء خرافات و جهالات ، انسان به تن و روان خود ظلم مىكند . به عقيدهء ما زوجيت ، عائله ، زندگى خانوادگى ، يك احتياج طبيعى است و با اجتماع مدنى متفاوت است ، از لحاظ حقوق و احكام هم قهراً متفاوت است . زن و مرد خودشان مورد احتياج يكديگرند . احتياج به خانواده غير از احتياج جنسى است . علما امروز اقرار و اعتراف دارند كه علاقهء زوجيت ما فوق علاقهء جنسى است . به عقيدهء اين علما در متن خلقت طرح يگانگى دو روح ريخته شده است . اگر فردى در همهء عمر مجرد زيست كند ولى غرق در تمتعات جنسى باشد اين فرد