مرتضى مطهري

120

يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي )

غرب با اسلام روى همين مبناست ، زيرا اسلام تنها فلسفهء زندگى مستقل شرق است كه در مقابل فلسفه هاى زندگى غرب به سختى مقاومت مىكند . لهذا در مواردى كه مىبيند شرق از او جلو است ، مىكوشد شرق را مثل خود خراب كند و بعد همان راه حل را خود پيش خواهد گرفت . ضمناً يك مطلب ديگر معلوم مىشود و آن اينكه چون مسئلهء تعدد زوجات يك مسئلهء اجتماعى است نه يك مسئلهء فردى ، بايد در اين مسئله جامعه و دولت صالح نظارت كند . همه كس شرايطى كه قرآن معين كرده واجد نيست . به افراد واجد شرايط كه توانايى اداره و انفاق و اشباع غريزه و عدالت دارند ، اجازه داده شود . مطالعهء تعدد زوجات از نظر فردى و روانى : رضايت زن شرط نيست ، زيرا تعدد زوجات از طرف مرد ، هم حق است و هم تكليف ، و از طرف زن سابق آن مرد يك تكليف اجتماعى است و بايد تكليف خود را در مقابل اجتماع يعنى در مقابل خواهران بىسرپرست خود انجام دهد . امتناع آنها شبيه امتناع سربازى است كه بايد به ميدان جنگ برود و آنگاه عذر بياورد كه آنجا گلوله است و گلوله درد مىآورد ، پس به اين دليل من نبايد بروم . در عين حال از جنبهء فردى هم اين مطلب قابل مطالعه است يعنى اگر فرض كنيم بر ترك تعدد زوجات مفاسدى مترتب نشود آيا بايد تعدد زوجات را از نظر طبيعت مردود شناخت يا نه ( 1 ) ؟ به عبارت ديگر بايد ديد در طبيعت ، هر يك مرد براى يك زن و هريك زن براى يك مرد ساخته شده است يا نه ؟ در اينكه يك زن با بيش از يك شوهر نمىتواند بسر برد ، ترديد نيست . پس از اينكه زن بايد توليد نسل كند و توليد نسل با تعدد سازگار نيست ، تكليف اين مطلب روشن است . مفاسد تعدد زوجات : اما از لحاظ مرد مسائلى پيش مىآيد : يكى اينكه مىگويند محبت قابل قسمت نيست ، ديگر اينكه اخلاق و روحيهء زن فاسد

--> ( 1 ) بعضى از حيوانات مثل خروس ، يك نر چندين ماده را سرپرستى مىكند .