روح - تقسيم فصول و مباحث مربوط به تجرد نفس اصالت حيات : بحثى درباره اصالت حيات و تسلط آن بر ماده . اين بحث فقط مىتواند جوهر بودن حيات نه عرض بودن و خاصيت ماده بودن آن را اثبات كند اما مثبت تجرد نفس نيست ، مقدمه اى است بر آن . اين بحث مربوط است به بحث فلسفى جوهريت صور نوعيه كه البته بايد درهم آميخته شود . براى قسمت اول بحث رجوع شود به كتابهاى زيستشناسى و كتاب راز آفرينش انسان و خدا در طبيعت و ذره بىانتها و داروينيسم . تسلط حيات بر ماده از طريق قوه انطباق با محيط ، ابتكارات و نقشآفرينى حيات و توجه حيات به تكامل بايد مورد بحث قرار بگيرد . اما براى قسمت دوم بحث رجوع شود به جلد دوم اسفار ، صفحات . . . و شوارق ، جلد . . . ، صفحه . . . و اسفار ، جلد چهارم ، صفحه . . . فصول و مباحث مربوط به تجرد روح 1 . بحث كلى درباره اصالت حيات و تسلط آن بر ماده از راه تكامل ، از راه انطباق با محيط ، از راه ابتكار حيات در نقش و تصويرآفرينى - راز آفرينش انسان و خدا در طبيعت و داروينيسم و ذره بىانتها 2 . بحثهاى روانشناسى انسان : لذت و الم روحى ( 1 ) ، غرايز غير مادى از قبيل غريزه جمال ، وجدان اخلاقى ، غريزه كاوش و تحقيق و غريزه عبادت و پرستش ، ايضاً شعور باطن و بيماريهاى روحى غير جسمى و معالجات روانى ( تداوى روحى ) ، ايضاً مسأله تلقين . رجوع شود به مبدأ و معاد ، صفحه 217 و شواهد الربوبيه صفحه 149 راجع به غريزه خداجويى انسان . ايضاً مبدأ و معاد ، صفحه 214 سه سطر به

--> ( 1 ) . ايضاً مسأله « نسيان » ، برهان 11 اسفار