يا دو عنصر را مىشناسد : ماده و انرژى . ماده و انرژى را هم در آخرين مرحله تجزيه و تحليل يك چيز مىداند . هر دو عنصر به الكترون و پروتون و بارهاى الكتريك يا در حقيقت به حركت و نيرو منتهى مىشوند . علم ، موجودات زنده را نيز تحت تأثير و تركيبى از دو عنصر فوق مىداند . در رشته هاى مختلف علوم ، علمى كه كارش شناسايى روابط و مبادلات انرژيهاست و احكام تبديل و تحويلهاى انرژيها را با يكديگر و با مواد بيان مىكند ترموديناميك است . قوانين ترموديناميك شامل هر دو جهان بىجان و با جان مىشود . اما انرژى به طور مجرد ابراز وجود نمىنمايد ، هميشه همراه و سوار بر ماده است ، تحولدهنده و حاكم بر ماده بوده از تحويلها و تركيبهاى مواد نيز برمىخيزد . فيزيك جديد مىگويد : ماده چيزى جز انرژى متكاثف نيست ، يعنى دست آخر و در حقيقت در دنيا فقط يك چيز وجود دارد : انرژى . آن يك عنصر كه گاه در جلوه انرژى رخ نشان مىدهد و گاه در لباس و در زندان ماده گونه هاى گوناگونش را مىبينيم و لمس مىكنيم چيست ؟ در كتاب راه طى شده چنين پرسشى پيش آمده و توضيح داده شده است كه وقتى خوب موضوع را بشكافيم مىبينيم هيچ معلوم نيست كه آن چيز چيست . آنجا كه شكل و وزن و رنگ و بعد و ساير مميزات كه ما بدان وسيله اشياء را مىشناسيم و حكم به وجود آنها مىكنيم امور نسبى و اعتبارى و موقت از آب درمىآيند و محو مىگردند ، تنها يك مطلب و يك حقيقت باقى مىماند و آن اينكه چيزى هست ، حركتى و نيرويى يعنى خواسته اى وجود دارد . آنچه عوض نمىشود و قابل انكار نيست اين است كه آثار و صفات و تظاهراتى خواسته شده و تحقق يافته است ، يعنى « اراده » اى وجود داشته و دارد . صورتها و كميات و كيفيات كه بروز و ظهور دارد ، خواسته شده و ناشى شده از آن اراده است : * ( انما امره اذا اراد