3 . از نظر قرآن راه صحيح بازيافتن خود ، توجه به خداست . از غفلت و نسيان خدا غفلت و نسيان نفس و از توجه و ذكر خدا توجه و ذكر نفس پيدا مىشود : * ( ولاتكونوا كالذين نسوا الله فانسيهم انفسهم اولئك هم الفاسقون ) * . از نظر قرآن معرفت واقعى نفس و ربّ و تذكر واقعى نفس و ربّ از يكديگر جدا نيست ، از نوع توجه به آيينه و چهره است . به نظر مىرسد تفاوت روش قرآن با روش هندى و يوگاى هندى در همين است كه قرآن كشف خود واقعى و تقويت و تكامل آن را مولود ذكر خدا و اخلاص و عبادت مخلصانه مىداند و به دنبال آن و راهنمايى آن ، مراقبه و نوعى رياضت نفسانى را تجويز مىكند ولى در روش يوگا از اول توجه به تمركز ذهنى و رياضت جسمى و غيره است ، چنان كه در كتاب اديان و مكتبهاى فلسفى هند ، جلد دوم ، صفحات 667 به بعد آمده است . 4 . از نظر قرآن عبادت براى ذكر است : * ( اقم الصلاة لذكرى . ) * فايده ديگر عبادت يعنى عدل اجتماعى فايده تبعى است ، همچنان كه در ورقه هاى نماز و ورقه هاى فلسفه تشريع عبادات گفته‌ايم ( 1 ) . 5 . درباره اثر ذكر و عبادت و اخلاص ، قرآن مىفرمايد : * ( والذين جاهدوا فينا لنهدينهم سبلنا و ان الله لمع المحسنين ) * ، و هم مىفرمايد : * ( واتقوا الله و يعلَّمكم الله ) * ، و هم مىفرمايد : * ( ان تتقوا الله يجعل لكم فرقاناً ) * ، و هم مىفرمايد : * ( والذين اهتدوا زادهم هدى و اتيهم تقويهم . ) * در نهجالبلاغه مىفرمايد : ان الله سبحانه تعالى جعل الذكر جلاء للقلوب تسمع به بعد الوقرة و تبصر به بعد العشوة و تنقاد به بعد المعاندة و ما برح لله - عزت الائه فىالبرهة بعد البرهة و فى ازمان الفترات

--> ( 1 ) . رجوع شود به ورقه هاى عبادت ، ذكر خدا ، خلوت براى بازيافتن خود ، سخنان اينشتاين و جيمز و اقبال . ايضاً رجوع شود به نمره 21 .