فرد رشيد آن است كه ارزيابى او درباره دوستان ، دشمنان ، سود و زيانها صحيح باشد . ارزيابى ناصحيح همان است كه قرآن انتقاد مىكند : * ( وشروه بثمن بخس دراهم معدودة . ) * ارزيابى صحيح اين است كه درجه و اهميت هر چيز به اندازه شناخته شود كه : اذا اجتمعت حرمتان طرحت الصغرى للكبرى . به عبارت ديگر ، اينكه قيمت هر چيزى مشخص باشد و درست باشد . مثلًا در اسلام ريش چقدر ارزش دارد ؟ راستى چقدر ارزش دارد ؟ چادر چقدر ارزش دارد ؟ علم چقدر ارزش دارد ؟ تنها دانستن قيمتها هم كافى نيست ، حساسيتها هم بايد متناسب باشد . رشد با توجه به عكسالعملها : 4 . گفتيم كه رشد ، درك سود و زيان است ، البته درك صحيح آن است كه ظاهرى و سطحى و در شعاع كوتاه نباشد بلكه عميق و وسيع و نافذ باشد . رشد و قدرت پيشبينى : علىهذا از لوازم رشد اجتماعى توجه به عكسالعملها و نتايج است ، همچنانكه از لوازم رشد اين است كه قدرت پيشبينى در كار باشد ، حوادث را قبل از وقوع پيشبينى كند و ملَّا نديده دعا را شروع كند و علاج واقعه قبل از وقوع نمايد و گرنه مصداق سخن مولى است : * ( ولا نتخوف قارعة حتى تحل بنا . ) * . رشد و درك مقتضيات زمان : البته درجه بالاتر از اين بىرشدى هم هست كه حتى بعد از ابتلا هم بيدار نشويم . ايضاً لازمه رشد ، درك زمان و مقتضيات آن است . 5 . از بىرشدى و عدم ارزيابى صحيح است كه واعظ قمى را براى تبليغ ژاپنىها دعوت كردند و او به عذر اينكه آنجا دارالكفر است و ممكن است من در دارالكفر بميرم ، از رفتن امتناع كرد و نرفت . انواع رشد : 6 . رشد انواعى دارد : رشد مالى ، رشد خانوادگى ، رشد اخلاقى ، رشد اجتماعى ، رشد سياسى ، رشد دينى و اسلامى .