و اكنون دعا مىكنند كه آثار آن را محو كنند . اينچنين دعايى مستجاب نمىشود . لهذا فرمود : * ( لتأمرن بالمعروف و لتنهن عن المنكر . . . ) * راه منحصر اين است كه مردم از موجب اين گناه كه ترك امر به معروف است توبه كنند . استعداد طبيعى و خواست طبيعى را در او قرار نداده است مثل خلود ، جوان براى هميشه ماندن و يا چيزى كه خداوند [ كليد آن را به دست او داده است ] : ز . دعا بايد مظهر حاجت باشد ، يعنى چيزى كه استعداد آن را دارد ولى در اختيار و توانايى او نيست و امكانات فعلى او اجازه نمىدهد بخواهد . اما چيزى را كه خداوند كليد آن را به دست او قرار داده و او نمىخواهد آن كليد را به كار ببرد و مىخواهد با دعا آن را درست كند ، البته چنين دعايى قابل استجابت نيست بلكه از قبيل خواستن تحصيل حاصل است . لهذا در حديث بود كه : * ( خمسة لايستجاب لهم . . . ) * ح . شرط ديگر خود عمل است . اين شرط در شرط « د » داخل است ، زيرا عمل يكى از سنن تكوين است . به هر حال دعا بايد مكمل هدف تكوين و هدف تشريع باشد ، نه نقض كننده تكوين يا تشريع . دعا - خلاصه سخنرانى شب 21 رمضان 78 1 . دعا ، خواندن نيست ، يعنى عمل زبان كه تكلم است مثل اوراد معمولى نيست ، حتى صرف خواستن و طلب از خدا نيست يعنى اگر فرض كنيم همان حالت خواستن و طلبى كه نسبت به ديگران در ما پيدا مىشود نسبت به خدا پيدا شود نمىتوان آن را دعا خواند ، بلكه نوعى خاص از خواستن است كه مقرون است به التجاء و انقطاع و تقديس و احترام و تذلل و تخضع و حنين طبيعى مخلوق نسبت به خالق و لهذا روحانيت دارد ، نورانيت دارد ، علوّ و مناعت دارد . 2 . هر خواستنى به دنبال خود احساس ذلت مىآورد ، آلوده كردن شرافت است ، جز دعا و التجاء به خالق كه احساس عزت به دنبال خود مىآورد .