است به سوى خدا . » * ( الهى هب لى كمال الانقطاع اليك . . . ) * سعدى مىگويد : مگر بويى از عشق مستت كند طلبكار عهد الستت كند 7 . از آن جهت كه به قول مثنوى « جان همه روزه لگدكوب خيال » اثر نيايش و پيوستن به حق ، آرامش بدن و روح است وحتى در صفاى نگاه مؤثر است . در كتاب نيايش ، صفحه 21 ، مىگويد . . . ( 1 ) 8 . محرك دعا يا فقر است يا عشق يا خوف . بنابراين دعا بر چند قسم است . 9 . رجوع شود به جزوه مهندس بازرگان درباره دعا و به كتاب نيايش تأليف الكسيس كارل ، ترجمه على شريعتى و به دفتر 89 ، صفحه 265 . 10 . گفتيم درباره دعا سه اشكال است : منافات با قضا ، با رضا ، با عمل . جواب اجمالى همه اين است كه خيال كرده‌اند دعا فوق برنامه مقدرات است . از اين جهت دعا را مخالف قضا و هم مخالف رضا به قضا توهم كرده‌اند و حال آنكه دعا فوق برنامه نيست و همچنين گمان كرده‌اند كه دعا بر خلاف برنامه عملى است اگر بنا هست انسان عمل كند پس دعا چرا ، و اگر بناى دعا هست عمل چرا ؟ اما بايد دانست دعا درخواست توانايى ناتوان است در صورتى كه انسان بر چيزى توانايى دارد تحصيل حاصل است . لهذا در حديث وارد شده كه دعاى عده اى هرگز مستجاب نخواهد شد ، مثل كسى كه از دست زنش مىنالد و . . . همه آنها مواردى است كه انسان توانايى دارد . 11 . در نهجالبلاغه خطبه ذكر ( * ( ان الله سبحانه تعالى جعلالذكر جلاء للقلوب ) ) * مىفرمايد : * ( . . . يتنسمون بدعائه روح التجاوز . ) * اين جمله خيلى جالب است ، خصوصاً با مقايسه با جمله اى كه الكسيس كارل در جزوه نيايش ، صفحه 20 مىگويد :

--> ( 1 ) . [ در نسخه اصل دستنويس مطلب ناقص است . ]