مرتضى مطهري

352

يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي )

سازگار است . قرض توليدى : ربا براى سرمايه توليدى نيز جايز نيست : 6 . علىبن جعفر عن اخيه عليه السلام : سألته عن رجل اعطى رجلًا مائة درهم يعمل بها على ان يعطيه خمسة دراهم او اقل او اكثر ، هل يحل ذلك ؟ قال : لا ، هذا الربا محضاً . ( باب 7 ، روايت 7 ) اين روايت در مورد قرض توليدى است و تصريح است به حرمت ربا در آن . جزء ادله تعميم حرمت ربا قرار داده مىشود ( 1 ) . وحدت حنطه و شعير : 7 . قال اميرالمؤمنين عليه السلام : لا تبع الحنطة بالشعير الَّا يداً بيد ، و لا تبع قفيزاً من حنطة بقفيزين من شعير . ( باب 8 ، روايت 8 ) منع نسيئه در معاوضه حنطه به شعير ( 2 ) ، اشكالى را كه در اتحاد حنطه و شعير است سهل مىكند زيرا يك قسمت از اشكال در اين است كه حكم به اتحاد حنطه و شعير راهى براى ربا باز مىكند ، زيرا ممكن است كه ربا گيرنده شعير بدهد و حنطه بگيرد ( به طور نسيئه ) ولى در نقد اين معاوضه فقط وقتى رخ مىدهد كه صاحب حنطه راغب در شعير باشد . و منع از تفاضل در اين صورت دو فايده دارد : يكى اينكه از تشابه به ربا تحرّز شده است ( زيرا حنطه و شعير هر دو طعام است ) و ديگر اينكه صاحب شعير كه معمولًا فقير است به طعام افضل نايل مىشود . 8 . عن ابىعبدا لله عليه السلام قال : ما كان من طعام مختلف او متاع او شىء من الاشياء يتفاضل فلا بأس ببيعه مثلين به مثل يداً بيد فاما نظرة

--> ( 1 ) . رجوع شود به صفحه 292 . ( 2 ) . اختصاص به حنطه و شعير ندارد ، در مطلق جنسهاى ربوى در صورت وحدت جنس همينطور است .