در اين آيه شريفه لازم است كه از جمله * ( اضعافاً مضاعفة ) * بحث كنيم . در اينجا دو احتمال است : اما مقصود از اضعافاً مضاعفة ربح مركب است : 1 . اينكه مراد قرض با ربح مركب باشد ، يعنى اينكه از خود ربح هم ربح گرفته شود . در اين صورت ربا خودش ضعف و يا اضعاف اصل مال است و ربا گرفتن از ربا مضاعف كردن اضعاف اصل است . 2 . اينكه مراد از كلمه مضاعفة ، منضمة الى الاصل باشد يعنى كلمه مضاعفه تجريد از معنى تضعيف شده است مثل : من اذنب ذنباً و مثل : * ( يضاعف لها العذاب ضعفين . ) * سوم آيه سوره روم : و ما اتيتم من رباً ليربوا فىاموال الناس فلايربوا عندا لله . . . ( آيه 39 ) . آيه : و ما اتيتم من رباً ليربوا فى اموال الناس : در اين آيه دو احتمال ذكر شده است : 1 . اينكه مراد رباى مصطلح باشد كما هو الاظهر . 2 . اينكه مراد اعطاى هديه به منظور استجلاب اكثر باشد . و در هر صورت مراد از ربا در اينجا زياده نيست ، بلكه مايطلب به الزياده است ( 1 ) . بحثى در اطراف مطالب جلددومالميزان درباره ربا : در تفسير الميزان ( 2 ) در آخر جلد دوم ، صفحه 454 به بعد دو بحث علمى در اطراف ربا ذكر كرده است كه ذيلًا مطالب آن دو بحث را

--> ( 1 ) . در تفسير كشاف مراد از ربا را همان زياده دانسته است و خطاب * ( ما اتيتم ) * را به ربادهندگان دانسته است و نكته ظلم بودن ربا را كه از جمله * ( ليربوا فى اموال الناس ) * استفاده مىشود ضايع كرده است . ( 2 ) . در صفحه 317 به بعد نيز گذشت .