مرتضى مطهري
238
يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي )
آينده دين ( 1 ) و ( 2 ) ( اهواز ، مكتب قرآن ، شبهاى 27 و 28 رجب 94 مطابق 25 و 26 / 5 / 53 ) اظهارنظر درباره آينده دين نوعى پيشگويى است . پيشگويى دو نوع است : غيبگويى و استدلالى . غيبگويى يعنى ادعاى نوعى الهام و اشراق و غيرقابل استدلال ، اما پيشگويى استدلالى يعنى براساس شواهد و قرائن و جريانات علَّى و معلولى . ظاهراً كتابى منتشر شده تحت عنوان سال دوهزار و مجموع اوضاع و احوال اجتماعى انسانهاى روى زمين براى حدود 26 سال ديگر پيشبينى و پيشگويى شده است . گاهى پيشگوييها و پيشبينىها درباره سرنوشت ملتهاست ، مثل پيشبينى گوستاو لوبون در صد سال پيش درباره آينده چين كه تحقق يافت و پيشبينى ماركس درباره آينده كمونيسم و آينده سرمايه دارى كه تحقق نيافت و پيشبينى برخى جامعه شناسان درباره آينده آفريقا كه آينده جهان به سياهان تعلق دارد و حتى پيشبينى ماركسيستها درباره دين كه با طرد امتيازات طبقاتى ، دين و مذهب خود به خود منتفى خواهد شد كه اين نيز تحقق نيافت و يا اظهارنظر فرويد درباره مذهب كه تحت عنوان آينده يك وهم و يا آينده يك پندار به فارسى ترجمه شده است . فرويد و
--> ( 1 ) . رجوع شود به ورقه هاى مفهوم تكامل در تاريخ . رجوع شود به ورقه هاى مهدى موعود - امدادهاى غيبى ، شماره 12 . در آنجا با بيانى ديگر سير زندگى به سوى بنبست كه يا نيستى است يا با دست غيبى ، ذكر شده است . ( 2 ) . بحث درباره آينده دين يكى از شعب بحث درباره آينده بشريت است كه تحت عناوين آينده علم ، آينده تمدن در بحث « آينده تاريخ » و بحث « تاريخ و تكامل » يا « تاريخ به منزله پيشرفت » در كتب فلسفه تاريخ و كتب جامعه شناسى مورد بحث قرار مىگيرد ( رجوع شود به ورقه هاى تكامل اجتماعى انسان در تاريخ ) . البته بحث درباره آينده دين مستلزم بحث درباره آينده تأسيسات اجتماعى و دنيايى دين يعنى روحانيت هم هست كه آينده روحانيت چيست ؟ آينده روحانيت وضع ديگرى دارد و منفك است از آينده دين . آينده دين به اين نحو است كه زندگى بايد خود را با دين منطبق سازد ولى سرنوشت روحانيت به اين است كه روحانيت خود را با موازين صحيح زندگى جديد منطبق سازد و گرنه تباه مىشود .