فى البر و البحر . . . ، من اعتدى عليكم فاعتدوا عليه به مثل ما اعتدى عليكم ، والارض وضعها للانام ، و هو الذى خلق لكم ما فى الارض جميعاً ، و جعلنا لكم فيها معايش ، هو انشأكم من الارض و استعمركم فيها . ) * رسول اكرم فرمود : * ( لن تقدس امة حتى يؤخذ للضعيف فيها حقه من القوى غير متعتع . . . ) * 16 . ما بايد ارزش انسان را هم از جنبه آسمانى و هم از جنبه زمينى مورد مطالعه قرار دهيم ، چون سعادت بشر بستگى دارد به اينكه قدر خود را از هر دو جنبه بشناسد . 17 . رجوع شود به سخنرانيهاى دوشنبه مسجد اتفاق در دهه دوم جمادىالثانيه 1383 كه قرار است از ضبط صوت استخراج و آماده چاپ شود . 18 . تمدن امروز معلول و مولود كشفيات بىحد و اندازه اى است كه تدريجاً نصيب بشر شده ، از كشف آتش گرفته تا كشف استخدام حيوانات و كشاورزى و كشف صفر تا كشف برق و اتم . اين كشفها چه از لحاظ اهميت و چه از لحاظ فايده مانند هم نيستند ، متفاوتند . در اينكه آيا در اين كشفها الهام و وحى دخالت داشته و دارد يا نه ، بحثى است ( 1 ) . آيا مهمترين كشفى كه در زمينه سعادت بشر شده است ، چه در حكمت عملى و اخلاق و چه در حكمت نظرى چيست ؟ بگذريم از توحيد ، مهمترين كشفها اين است كه * ( دواؤك فيك و داؤك منك . ) * اگر مردمى هيچ چيزى نداشته باشند جز اين ايمان ، عاقبت به خيرند و اگر مردمى همه چيز داشته باشند ولى بر خلاف اين اصل فكر كنند بدعاقبت خواهند بود ، ولى البته نه به اين معنى است كه به اصطلاح انسان را درونگرا كند و از جهان خارج غافل كند . 19 . رابطه اين اصل با اصل اعتماد به حق : اعتماد و استعانت از غير به معنى شريك گرفتن غير و يا جانشين شدن غير است . اين معنى درباره خداوند محال است . خداوند در طول علل اين جهان

--> ( 1 ) . رجوع شود به ورقه هاى الهام .