مرتضى مطهري

214

يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي )

احساسات مذهبى ناشى از قدرت افرادى در جامعه مىباشد كه داراى نفوذ و قدرت بوده و تحت همين نفوذ و قدرت ما بين گروه مردم فرمان مىرانند . ه . نظريه پوزيتيويسم كه اعتقاد به مبادى غيبى را مولود اولين تلاش توجيه و تعليل رويدادهاى طبيعى در دوران قبل از استدلال منطقى مىداند . و . نظريه رايناخ كه به نقل مقاله « حس دينى » درباره مسيحيت گفته است : واكنش اخلاقى بر ضد حيوانيت اجتماعات منحط است . ز . نظريه فرويد . در مقاله « حس دينى » مىگويد : در نظر فرويد در بادى امر رويدادهاى روحى در نتيجه عمل متقابل غرايز و محيط خارج ( خانواده و اجتماع ) جلوه كرد . به سبب اين عمل متقابل ، انسان مجبور است قسمت بزرگى از اهم غرايز خود را كه غريزه جنسى باشد و از اوايل دوران كودكى بروز مىكند به درون اعماق روح براند . بنابراين روان ناخودآگاه نتيجه طرد ( يا راندن ) تمام يا جزئى از اين غريزه جنسى از سطح شعور يا روان خودآگاه است . از اين نقطه نظر حتى روابط محبت بين فرزند و پدر و مادر ناشى از غريزه جنسى است . فرويد منشأ حس دينى را رابطه فرزند و والدين يا به طور صحيحتر ناشى از طرد اين رابطه از سطح شعور وى پس از رسيدن به سن بلوغ مىداند . رجوع شود به اصول روانكاوى ، ا ز صفحه 210 تا 250 ، راجع به عقايد فرويد در اين زمينه . ح . حس دينى از علاقه انسان به سرنوشت خود سرچشمه