هدفهاى خوب لازم است . تربيت و تعليم به تنهايى قادر نيست انسانهاى خوب درست كند ، زيرا بزرگترين فرهنگهاى دنيا را مىبينيم كه مسخر طبيعت آدمى هستند ( 1 ) . همه ناراحتيهاى بشر ازناحيه طبيعت نيست ، بيشتر از ناحيه خود بشر است و آنچه از ناحيه خود بشر است همه ناشى از بىعلمى و بىوسيله اى نيست ، بيشتر آنها از طبيعت رام نشده اوست . علم قادر به انقلاب حقيقى يعنى ضميرى و وجدانى نيست . علم فقط انقلاب فكرى ايجاد مىكند . 9 . مطلب سوم در اينجا اين است كه اگر دين فطرى است و يا تأمين كننده خواستهاى فطرى است ، پس چرا ديده مىشود اين همه مردم بلكه ملتها از دين خارج مىشوند مانند حيوانات محبوسى كه آزاد شده باشند ؟ جواب اين را در ورقه هاى مبنا و منشأ حس دينى نمره 29 داده‌ايم و گفته‌ايم علت ، عدم رهبرى صحيح و ايجاد عقده و گره در اثر ايجاد تضاد ميان اين غريزه و غرايز ديگر است . وقتى كه زهد دينى را ملازم با ترك ثروت و مقام و ملازم با انزوا معرفى كنند ، وقتى كه امور جنسى را پليد ذاتى معرفى كنند ، وقتى كه دين را ضد علم معرفى كنند ، يعنى به نام دين عليه ساير غرايز قيام شود ، قهراً در اين تعارض گاهى دين پيروز مىشود و ترك دنيا يا جهالت [ مغلوب ] مىشود ، يا آنها غالب مىشوند و دين را كنار مىگذارند - رجوع شود . 10 . در نمره 8 گفتيم روح بشر از دنياى مادى بزرگتر است و در حاشيه آن را توضيح داديم . اكنون موضوع ايمان را شرح مىدهيم .

--> ( 1 ) . اينكه ما به فرهنگ و تعليم و تربيت براى اينكه انسان خوب بسازيم احتياج داريم مورد قبول است ، ولى اين غير اين است كه فرهنگ به تنهايى قادر است كه آدم خوب بسازد . ما طرفدار دين به جاى علم نيستيم ، طرفدار دين با علم و مخالف علم به جاى دين هستيم .