مرتضى مطهري
142
يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي )
ديندارى است . روح دين تهذيب نفس و طرد اخلاق رذيله و مبارزه با هواى نفس است . البته روح اصلى دين خداخواهى و خداپرستى و توحيد به معنى واقعى كلمه است كه مستلزم امور نامبرده است . ولى برخى دينداريها ناشى از هواى نفس و مطامع زياد و دنياپرستى است يعنى شنيدهاند كه مثلًا اگر از فلان راه مذهبى برويم پول و سرمايه ما اضافه مىشود ، سلامت مصون مىماند ، عمر زياد مىشود ، فلان ذكر يا ورد فلان اثر دنيوى را دارد . براى اينكه به وسيله دين به دنيا يعنى به ماديات برسند ، دنبال مظاهر به اصطلاح دينى مىروند . شك نيست كه ديندارى صحيح زندگى سالم به دنبال خود مىآورد ولى فرق است ميان اينكه انسان دين را به عنوان راه سالم زندگى انتخاب كند و اينكه مظاهرى دينى را وسيله براى ماديات قرار دهد و هدفش انباشتن و تأمين ماديات باشد . از نظر اين طبقه ، دين چيزى است مرموز و سحرآميز و تأثيراتى مرموز در كائنات دارد آنچنان كه جادو و سحر و طلسمات دارد ، و همچنان كه دنبال جادو و سحر رفتن هدفى جز يك مطمع ندارد ديندارى همچنين است . از اين رو اين گونه دينداريها در جهت نذر و نياز و ختم و روضه هفتگى و خلاصه چيزهايى كه گفته مىشود تأثير جادويى در باز شدن گرهها و حل مشكلات دارد ، سير مىكند . دين و مذهب ، جهانبينى مذهبى و جهانبينى غير مذهبى رجوع شود به ورقه جهانبينى مذهبى و جهانبينى غير مذهبى . دين و فلسفه ويليام جيمز در فصل ششم كتاب خود مىگويد : عموماً معتقدند كه ايمان خود را بر پايه هاى فلسفى محكم