7 . وضع روحى محكم و خردكنندهء موسى بن جعفر كه دشمن را به زانو درمىآورد . داستان مأمورى كه با سندى بن شاهك به احوالپرسى آمده بود و داستان فضل بن ربيع كه از طرف هارون پيغام آورده بود . سخنرانى دوم : 8 . آيات و اخبار در مدح ابتلا 9 . دو سؤال : چگونه دوستى خدا بنده اى را ، سبب مىشود كه او را با شدايد مواجه كند ؟ ديگر اينكه امتحان از طرف خدا يعنى چه ؟ 10 . جواب سؤال اول : ابتلا و مواجه ساختن با شدايد لطف است به صورت قهر ، زيرا اثر كيميا دارد يعنى فلزى را به فلز ديگر تبديل مىكند . جواب سؤال دوم اين است كه امتحان الهى از آن نظر كه مربوط به خداست به معنى به كار بردن مقياس نيست ، به معنى از قوه به فعل درآوردن و تصفيه و تكميل از راه وسيلهء تمرين و ورزش فراهم كردن است . 11 . جملهء مولا : « * ( الا و ان الشجرة البرّية اصلب عوداً ) * » ، ايضاً جملهء « * ( اللَّهم انى اعوذ بك من مضلات الفتن » 12 . تشبيه بلايا به آب دريا و تشبيه ايجاد بلايا به واردكردن كسى در آب براى شناورى و مثال به بعضى پرندگان كه تعليم پرواز به جوجهء خود مىدهند 13 . سخن روسو در آثار سوء نازپروردگى در تربيت اطفال 14 . خداوند دو جور وسيله براى تكميل بندگان فراهم كرده و مىكند : يكى از راه بلايا و شدايد تكوينى و يكى از راه شدايد تكليفى و تمرينهاى عبادى . مثال به جهاد و حج و سخن على عليه السلام در فلسفهء حج . 15 . جواب اجمالى اين سؤال دربارهء شدايد تكليفى كه پس موضوع « * ( ما جعل عليكم فى الدين من حرج ) * » چه مىشود و اينكه فرق است بين نازپرور و ضعيف پرور كردن و بين كلفت و مشقت و حرج و