مرتضى مطهري
16
يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي )
3 . كار ديگر بانك اعتبار دادن است . اعتبار دادن نوعى ضمانت است ، يعنى به كسى كه مثلًا صدهزار تومان سرمايه دارد صدهزار تومان ديگر اعتبار مىدهد و تا اين مبلغ ، او مىتواند معامله كند و به بانك حواله بدهد . بانك به ازاى اعتبارى كه داده سود مىگيرد . 4 . كار ديگر بانك مسألهء تنزيل چك و سفته است . چكها و سفته ها را به قيمت كمترى مىخرد و در موقع مقرر تمام پول را از طرف وصول مىكند . 5 . كار ديگر بانك رهن است . در مقابل پولى كه مىدهد چيزى را گرو مىگيرد ولى آن چيز را تحت تصرف خود نمىآورد بلكه سود معينى روى آن مىكشد . به هرحال از لحاظ قرض ، قرض به سود است . ولى عمل رهن اختصاص دارد به بعضى بانكها مثل عمل كارگشايى . 6 . بسيارى از فقهاى معاصر و از آن جمله صاحب كتاب البحوث الفقهية ( صفحه 75 ) عمل قرض به بانك و سود گرفتن از آن را تحت عنوان اينكه خريد و فروش است نه قرض ، و اسكناس جنس ربوى نيست ، تصحيح مىكنند . 7 . در كتاب بحوث فقهيه بين سپردهء مدتدار ( شايد سپردهء موقت اصطلاحاً ) و بين پس انداز كه هروقت بخواهد مىتواند پس بگيرد فرق مىگذارد ، اولى را قابل تنزيل بر بيع مىداند ولى دومى را قابل نمىداند . 8 . بانك پولى را كه مىگيرد سه جور فرض مىشود : يكى اينكه اصلًا سودى ندهد . شايد حساب جارى از اين قبيل است . بانك در اين گونه موارد نه سودى مىدهد و نه حق العمل مىگيرد . دوم آنكه پول را براى مدت معينى مىگيرد و صاحبش قبل از انقضاى مدت نمىتواند از بانك مطالبه كند . در اين صورت بانك سود با درصد معينى كه شايد حداكثر درصدهايش باشد به صاحب پول مىدهد . سوم اينكه پول را به عنوان پس انداز مىگيرد و سود مىدهد و صاحب پول در هر وقتى حق مطالبه دارد ولى بانك سود كمتر از سپرده هاى