يادداشت آرمان پيامبران - عدالت 1 . هر چيزى در اين جهان هدف و آرمانى دارد . لااقل اين قاعده در جريانهاى اجتماعى بشر هست . ظهور پيامبران و رسالت آنان براساس چه هدف و آرمانى بوده است و چه خلئى را در زندگى بشر خواسته‌اند پر كنند ؟ . نمىخواهيم دربارهء نظر ديگران در اين موضوع بحث كنيم ، مىخواهيم در اين باره بحث كنيم كه خود پيامبران در اين زمينه چه ادعايى داشته‌اند و چه آرمان و هدفى را ابراز داشته‌اند ؟ سپس ببينيم آيا آرمان و هدفى كه آنها براى خود معرفى كرده‌اند هدف و آرمانى است كه فقط از آنها ساخته است و از ديگران و از نيروى ديگرى غير از نيروى آنان ( يعنى دين ) تحقق بخشيدن و عملى ساختن آن هدف و آرمان ميسر نيست يا هست ؟ بديهى است كه اگر از غير آنها ساخته باشد و بهتر هم ساخته باشد دليلى بر صحت دعواى آنها نيست ولى اگر واقعاً فقط آنها و وابستگان به آنها هستند كه تحقق بخش اين آرمان و آرزو مىباشند و بدون آنها محقق نمىشود جا دارد كه به حقانيت دعواى آنها اذعان كنيم . پس ، از خودشان بپرسيم و لااقل قرآن را به عنوان سخنگوى همه رسالتها بپذيريم . قرآن ، هدف انبياء را در دو قسمت اصلى خلاصه مىكند : دعوت به خدا و اينكه خدا را حاكم بر ضمير مردم قرار دهند و توحيد را در عمق وجدان مردم وارد كنند و بشر را در يك خط سير معنوى به سوى خداوند بكشانند ، و ديگر برقرار ساختن عدل در ميان مردم . البته مسأله تزكيه و تهذيب نفوس و اخلاق مردم و همچنين عبادت و پرستش هم هست . اما هم تهذيب نفس و هم عبادت مقدمه است براى تقرب به حق از يك طرف و برقرارى عدالت از طرف ديگر . البته مىتوان گفت هدف انبياء اين است كه مردم سعادتمند شوند