انسان و غربت او در اين جهان - درد عرفانى مسأله اضطراب و دلهره و دلواپسى دائمى انسان در اين جهان و نوعى احساس بيگانگى در او با طبيعت ، مسأله اى روانى ، عرفانى ، دينى ، فلسفى است . در اگزيستانسياليسم جديد نيز زياد بر روى آن تكيه شده است . از نظر غرب يك فكر نو است و از نظر شرق يك فكر كهنه . در عرفان اسلامى زياد بر آن تكيه شده است . مولوى در ديباچه ( مثنوى ) از زبان نى درد فراق را شرح مىدهد كه : كز نيستان تا مرا ببريده اند از نفيرم مرد و زن ناليده اند سينه خواهم شرحه شرحه از فراق تا بگويم شرح درد اشتياق حافظ مىگويد : چه گويمت كه به ميخانه دوش مست و خراب سروش عالم غيبم چه مژده ها داده است