خواجه نصير الدين الطوسي

مقدمة مصحح 14

أساس الإقتباس ( فارسي )

در استنساخ آن سعي نمود كه رسم الخط قديمي آن را همچنانكه هست محفوظ دارد و از آن منحرف نگردد جز در بعضي موارد ( 1 ) و پس از استنساخ آن را از ابتدا تا انتها با نسخ ديگر مقابله و مقايسه كرد و اغلاط نسخه اصل را تصحيح نمود و در متن اصلي تغييري نداد مگر آنچه را كه ظاهراً غلط مي نمود و يا آنچه از نسخ ديگر رجحانش بر نسخه اصل آشكارا بود و همچنين جائي كه كلمه و يا عبارتي از نسخه اصل افتاده و مقام اقتضاء ايراد آن كلمه يا عبارت را مي كرد و در بيشتر از نسخ ديگر نيز موجود و در سقوط آن از نسخه اصلي جاي شك و ترديد نبود آن كلمه يا عبارت را بر نسخه اصلي افزود و در ذيل صفحه به آن تغيير كه در نسخه اصل داده شده بود اشاره نمود و كليه نسخه بدلهائي را كه در بيشتر از نسخ ضبط شده بود بعينها در ذيل صفحات آورد و در مواردي كه كلمه يا عبارتي مختلف و هر يك مفيد معنى مناسب و صحيح بود يكي را اختيار كرد و اختلافات نسخ خطي چون بسيار و ثبت تمام اختلافات گذشته از آنكه مفيد فائده نبود موجب تطويل مي گرديد لهذا از ضبط تمام اختلافات صرف نظر كرد و بضبط تغييراتي كه در نسخه اصل داده بود اكتفا نمود و اختلاف آن را با نسخ ديگر ثبت كرد و براي تكميل كتاب در مواردي كه كلمه يا عبارتي را ابهامي بود و اشكالي در آن تصور مي شد و با مقابله با نسخ كتاب اساس الاقتباس رفع اشكال نمي شد بكتب مبسوط اين فن از قبيل كتاب منطق شفاء شيخ الرئيس ابو علي سينا و كتاب معتبر أبو البركات بغدادي و شرح اشارات خود مؤلف و كتاب بصائر النصيريه ابن سهلان ساوجي مراجعه و رفع اشكال مي كرد . و با آنكه بعضي از عبارات كتاب پيچيده و معقد بود و براي فهم آنها توضيحاتي لازم بود با اين حال چون بيم آن مي رفت كه حواشي بسيار

--> ( 1 ) مانند دال كه در نسخه اصل همه جا مطابق رسم الخط قديمي با ذال معجمه بود و در نسخه حاضر براي سهولت طبع و رفع اشكال همه را به دال مهمله تبديل كرد