خواجه نصير الدين الطوسي
مقدمة مصحح 8
أساس الإقتباس ( فارسي )
ابواب و مقالات كتاب اساس الاقتباس ارسطو واضع ومدون اولى منطق مجموعه منطقي خود را بر شش قسمت تأليف و آن را ارغنون ناميده وبعدهم دو رساله ديگر در خطابه وشعر بر آن افزوده است بنا بر اين كتاب منطق ارسطو مشتمل بر هشت قسمت يا هشت كتاب بوده است . بعد از او فرفر ريوس صورى مقدمه بر كتاب منطق ارسطو نوشته و آن را بنام مدخل يا ايساغوجي ناميده و بر يا قسمت مجموعه منطقي ارسطو افزوده است از اين روي كتب منطق مشتمل بر نه قسمت يا نه كتاب شده است ابن نديم هم در كتاب الفهرست خود كرده گويد « نسخه تعاليم منطقيه ارسطو آنچه تدوين خود اوست هشت باب مي باشد و باب ايساغوجي از مؤلفات فرفوريوس است و مجموع ابوابي را كه ارسطو تدوين كرده از كانون خوانند » . مؤلفين اسلامي اغلب نيز در تأليفات خود رعايت همان تقسيمات ارسطو را نموده و با افزودن كتاب ايساغوجي بر رسائل ارسطو كتب خويش را بر نه كتاب يا نه مقاله مرتب كرده اند از جمله شيخ الرئيس ابو علي سينا كتاب منطق شفا را بر نه بخش تقسيم و هر يك را كتابي خوانده و هر كتاب را به فنوني و هر فني را به فصولي تقسيم كرده است . خواجه هم در تأليف اين كتاب بر روش كتاب منطق شفا تأليف خود را به نه بخش تقسيم كرده و هر يك را مقاله ناميده است . ومقالات نه گانه كتاب عبارتست از : مقاله اولى در مدخل منطق كه آن را به يوناني ايساغوجي ( 1 ) خوانند « اين همان مقدمه ايست كه فر فوريوس صوري ( 2 ) بر مقولات ارسطو نوشته است »
--> ( 1 ) Isagoge ( 2 ) Porphyre de tyrede فرفوريوس صوري ( 233 - 305 ميلادي ) شاگرد فلوطن platin ( 205 - 270 م ) و فلوطين يا فلوطينوس مؤسس نحله نو افلاطوني است كه رسائل وي را جمع كرده و اين كتاب بنام خلاصه Enneades يا منتخبي از رسائل فلوطين بعربي ترجمه شده است و آنچه نزد فلاسفه اسلام بآلهيات ارسطو يا « اثولوجيا » ارسطو معروف شده عبارت از همين كتاب مي باشد كه بغلط بارسطو نسبت داده شده است .