اليعقوبي ( مترجم : آيتي )
437
تاريخ اليعقوبي ( فارسي )
رشيد دستور داد تا خود و فرزندانش زندانى شدند و دارائيش مصادره گرديد و همچنان زندانى بود تا رشيد درگذشت . ارمنستان پس از وفات مهدى نافرمان شده بود و همچنان در دوران موسى نافرمان بود تا آنكه رشيد خزيمة بن خازم تميمى را بحكومت ارمنستان بر گزيد [ 1 ] و خزيمه يك سال و دو ماه بر سر كار بود و آنجا را نيك اداره كرد و شهرها بصلاح آمده مردمش سر بفرمان نهادند ، سپس رشيد بجاى خزيمة بن خازم ، يوسف بن راشد سلمى را حكومت ( ارمنستان ) داد [ 2 ] و او گروهى از نزاريان را بان سرزمين منتقل كرد و ( پيش از آن ) در ارمنستان غلبه با يمنيها بود ، پس نزاريان در دوران يوسف بسيار شدند . سپس يزيد بن مزيد بن زائده شيبانى را بحكومت ( ارمنستان ) برگزيد [ 3 ] و او ربيعه را از هر سو بانجا منتقل ساخت چنان كه امروز هم در ارمنستان غلبه با آنها است . يزيد بطورى ارمنستان را رام و آرام ساخت كه ديگر احدى نبود كه جنبش كند . سپس عبد الكبير بن عبد الحميد [ از ] فرزندان زيد بن خطاب عدوى را كه منزلش در حران بود ، حكومت ( ارمنستان ) داد [ 4 ] و او با گروهى از مردم ديار مضر رهسپار آنجا شد و جز چهار ماه نماند كه از كار بر كنار شد و فضل بن يحيى بن خالد برمكى حكومت يافت و خود به ارمنستان رفت [ 5 ] و چون از راه رسيد بناحيه دربند روى نهاد و بر قلعه « حمزين » حمله برد ليكن مردم « حمزين » او را شكست دادند و بىآنكه [ به چيزى باز نگرد ] برگشت تا به عراق آمد و عمر بن ايوب كنانى را ( بحكومت ) ارمنستان جانشين گذاشت [ 6 ] . چون فضل به عراق رسيد ابو الصباح را مامور خراج و سعيد بن محمد حرانى لهبى را فرمانده جنگ ارمنستان فرستاد ، پس مردم « برذعه » بر ابو الصباح شوريدند
--> [ 1 ] 169 . [ 2 ] 170 . [ 3 ] 171 . [ 4 ] در سال 172 بنيابت عبيد الله بن مهدى . [ 5 ] 175 . [ 6 ] 177