اليعقوبي ( مترجم : آيتي )
422
تاريخ اليعقوبي ( فارسي )
نزد فقها و محدثان مىفرستاد و از آنان ( فقه و حديث ) فرامىگرفتند و علماى كلام و اهل استدلال را براى آن دو حاضر مىكرد و محمد كند ذهن و مامون خوشحافظه بود . رشيد در سال 184 بر كارمندان و كشاورزان و دهقانان و دهداران و خريداران غلات و اجاره كاران كه بدهكاريهاى روى هم آمده داشتند ، سخت گرفت و عبد الله بن هيثم بن سام [ 1 ] را مامور مطالبه از ايشان كرد ، پس عبد الله براى وصول مطالبات مردم را بانواع شكنجه ها عذاب مىداد . رشيد در همين سال سخت بيمار و مردنى شد ، پس فضيل بن عياض بر وى در آمد و مردم را ديد كه بابت باج در شكنجهاند ، پس گفت : شكنجه را از ايشان برداريد چه من از ( حديث ) پيامبر خدا شنيدم كه مىفرموده است : من عذب الناس فى الدنيا عذبه الله يوم القيامة ، » هر كس مردم را در دنيا شكنجه دهد ، روز رستاخيز خدا او را شكنجه خواهد داد . « پس ( رشيد ) دستور داد تا شكنجه از مردم برداشته شود و از آن سال شكنجه برداشته شد . رشيد در سال 168 در رافقه اقامت گزيد تا بناى آن را بانجام رسانيد و در همان سال حج گزارد و محمد و مامون و اشراف بنى هاشم و فرماندهان و منشيان همراه وى بودند و از اينان حتى يك نفر كه نام و منزلتى داشته باشد بجا نماند . رشيد به مدينه آمد و مردم مدينه را سه عطيه [ 2 ] و پوشاكهاى بسيار بخشيد ، سپس به مكه رفت و چنان نكرد ، و چون به مكه رسيد بالاى منبر رفت و خطبه خواند سپس فرود آمد و داخل كعبه شد و محمد و مامون را فراخواند و عهدنامه محمد را بر وى املاء كرد و محمد عهدنامه را نوشت و او را بر آنچه در آن است سوگند داد و عهد و پيمانها بر وى گرفت و با مامون نيز چنان كرد و مانند آن ( عهد و پيمانها را )
--> [ 1 ] ن : سلم . [ 2 ] خود يكى و امين يكى و مامون يكى ( كامل ) .