اليعقوبي ( مترجم : آيتي )
341
تاريخ اليعقوبي ( فارسي )
اهل موصل نيز بر عامل خود [ 1 ] تاختند و او را تاراج كردند و بيرون راندند ، پس ابو العباس برادرش يحيى بن محمد بن على را والى موصل قرار داد و چهار هزار مرد [ 2 ] خراسانى همراه وى ساخت و او - در - سال 133 به موصل رسيد و بسيارى از مردم آنجا را كشت . و به قولى روز جمعه مردم را فراخواند و هجده هزار نفر از خود عرب كشت و سپس بندگان و موالى آنان را از دم تيغ گذرانيد تا نابودشان ساخت و خونهاشان جارى شد و آب دجله را دگرگون ساخت [ 3 ] و ديگر تا اين تاريخ شورشى از مردم موصل معروف نگشته است . ابو العباس ، محمد بن صول [ 4 ] را والى ارمنستان ساخت و او را با سپاهى انبوه رهسپار آنجا شد و مسافر بن كثير جانشين اسحاق بن مسلم عقيلى عامل مروان ، بر آن سرزمين تسلط يافته بود . محمد بن صول با وى جنگيد تا او را كشت و بر ارمنستان تسلط يافت و مردم بيلقان به قلعه كلاب پناهنده شدند و شهر را واگذاشتند و مهترش در آن روز ورد بن صفوان سامى از فرزندان سامة بن لوى بود ، و عده اى از اوباش ( و راهزنان ) و جز آنان نزد خويش در قلعه كلاب فراهم ساختند . پس محمد بن صول ، صالح بن صبيح كندى را بر سر ايشان فرستاد تا آنان را محاصره كرد و بسيارى از آنان را كشت . ابو العباس ، موسى بن كعب تميمى [ 5 ] را به سند كه منصور بن جمهور [ 6 ] بر آن مسلط بود ، فرستاد ، و موسى با بيست هزار مرد جنگى رو به راه نهاد و به قندابيل
--> [ 1 ] كامل ج 4 ص 339 ، محمد بن صول . [ 2 ] كامل ، 12 هزار . [ 3 ] كامل ، دوازده نفر از ايشان را كشت و سپس به آنان امان داد و منادى وى فرياد كرد : هر كس به مسجد جامع در آيد ، در امان است . و سپس كه مردم آسوده خاطر روى نهادند ، به قولى يازده هزار نفر مهردار و از جز آنان هم بىشمار بكشت و چون شبانه ناله زنان شوهر كشته را شنيد ، دستور داد تا فردا زنان و كودكان را هم كشتند و سه روز تيغ در ميان آنان داشت . [ 4 ] از سال 134 نيابت ابو جعفر منصور والى آذربايجان داشت ، و از سال 132 تا سال 133 والى آذربايجان بود ( معجم الانساب ص 271 - 273 ) . [ 5 ] موسى بن كعب بن عيينة بن عائشة بن عمرو تميمى ، پس از دفع منصور بن جمهور و از تشنگى مردنش در ميان ريگستان ، والى سند شد ( 134 ) و در 16 ربيع الثانى سال 141 به حكومت مصر منصوب گرديد . ( ر . ك . فتوح البلدان ص 431 . معجم الانساب ص 39 ، 415 ) . [ 6 ] در سال 126 چند ماهى حكومت بصره داشت ، و در سال 126 والى كوفه شد ، در سال 132 حاكم سند گرديد و آخرين عامل بنى اميه در سند بود ( ر . ك . معجم الانساب ص 65 ، 68 ، 415 ) .