دوران مروان بن محمد بن مروان و دعوت بنى العباس [ 1 ] مروان بن محمد بن مروان كه مادرش كنيزى بود [ و به او ] [ 2 ] ريا گفته مىشد در صفر سال 127 بر سر كار آمد و مردم دمشق از بنى اميه و جز آنان با وى بيعت كردند ، و به عمال بلاد نامه نوشت و نامه هاى ايشان حاكى از تسليم و اطاعت و انقياد رسيد ، و خبر يافت كه مردم حمص هنوز بنافرمانى مانده‌اند ، پس به سوى ايشان رهسپار شد و عبد العزيز بن حجاج بن عبد الملك را در دمشق جانشين گذاشت و آنان را محاصره كرد تا شهر ( حمص ) را گشود و سمط بن ثابت بن اصبغ بن ذواله [ 3 ] از وى گريخت و معاوية بن عبد الله سكسكى را اسير گرفت ، و خبر يافت كه يزيد بن خالد ابن عبد الله قسرى ، يوسف بن عمر ثقفى را كشته است ، يوسف زندانى بود و چون عبد العزيز بن حجاج بن عبد الملك پريشانى كار مروان بن محمد را ديد ، يزيد بن خالد بن عبد الله قسرى را [ دستور داد ] تا بزندان رود و او را امر كرد تا يوسف بن عمر ، و نيز عثمان و حكم پسران وليد بن يزيد را بكشد و او چنين كرد . مروان خواست كه بازگردد ، ليكن خبر يافت كه ضحاك بن قيس حرورى بر ناحيه عراق مسلط گشته و با عبد الله بن عمر بن عبد العزيز در واسط جنگيده است و

--> [ 1 ] ل : ص 404 . [ 2 ] ن : افتاده دارد . [ 3 ] تاريخ طبرى ج 5 ص 608 : ثابت بن نعيم ، اصبغ بن ذؤاله و سه فرزندش . حمزه ، ذواله و فرافصه ، و معاويه سكسكى ، عصمة بن مقشعر ، هشام بن مصاد و طفيل بن حارثه ، رهبران مخالفان مروان بودند .