زيادى مال خود را انفاق نمايد ، و زياديهاى گفتار خود را رها كند ، و بدى خود را از مردم بازدارد ، و دادشان را از خود بگيرد ، همانا هر كس خدا را بشناسد از خدا بترسد و هر كه از خدا بترسد نفسش از دنيا بگذرد . » و روزى خطبه خواند و در خطبه اش گفت : اذكروا الموت فانه آخذ بنواصيكم ان فررتم منه ادرككم و ان اقمتم اخذكم [ . . . ] لا خير بعده ابدا ، و فرقة لا الفة بعدها ، و ان العبد لا تزول قدماه يوم القيامة حتى يسال عن عمره فيما افناه و عن شبابه فيما ابلاه و عن ماله مما اكتسبه و فيما انفقه و عن امامه من هو ، قال الله عز و جل : * ( يوم ندعو كل اناس بامامهم ) * [ 1 ] ، الى آخر الآية . « مرگ را ياد آوريد همانا مرگ گيرنده پيشانيهاى شما است ، اگر از آن بگريزيد ، شما را دريابد و اگر بايستيد شما را فراگيرد . . . [ 2 ] كه هرگز خيرى پس از آن نيست و جدايى كه پس از آن الفتى نيست ، و روز رستاخيز بنده قدم از قدم برندارد تا از عمرش پرسيده شود كه آن را در چه بانجام رسانده است و از جوانيش كه آن را در چه كهنه كرده است ، و از مالش كه آن را از چه بدست آورده و در چه خرج كرده است و از امامش كه او كيست . خداى عز و جل گفته : در روزى كه هر مردمى را به امامشان مىخوانيم ، تا پايان آيه . » و گفت : من نظر فى دينه الى من هو فوقه فاقتدى به ، و نظر فى دنياه الى من هو دونه فحمد الله على ما فضله به ، كتبه الله شاكرا و صابرا ، و من نظر فى دينه الى من هو دونه و نظر فى دنياه الى من هو فوقه فاسف [ 3 ] على ما فضله الله لم يكتبه الله شاكرا و لا صابرا . « كسى كه در دينش به برتر از خود بنگرد پس از او پيروى كند و در دنياى خويش به پائين تر از خود بنگرد پس خدا را بر آنچه بدان برترى يافته است سپاس گزارد ، خدا او را سپاسگزار و شكيبا بنويسد ، و كسى كه در دين خود به پائينتر از خود نظر كند و در دنياى

--> [ 1 ] س 17 ، ى 71 . [ 2 ] با خيرى كه هرگز شرى در پى آن نيست و يا شرى ( ر . ك . نهج البلاغه ك 27 ) . [ 3 ] ل : فلسفه .