ناميده مىشد و او پدر ارسطو و صاحب كتاب » ارثماطيقى « [ 1 ] است كه در آن كتاب قصد دارد اعداد را بيان كند و گفته هاى پيشين فلاسفه را بازگويد . پس نيقوماخس گفته است : پيشينيان گذشته كه دانش را آشكار ساخته و در آن رسوخ داشته‌اند و نخستينشان فيثاغورس بوده است در مقام تعريف چنين گفته‌اند كه فلسفه ، معنى آن حكمت است و نام اين هم از آن مشتق شده است ، پس گفتند : حكمت ، حقيقت علم بچيزهاى هميشگى است . و در آغاز كتاب درباره حكمت و فضل آن و آنچه حكما در فضيلت علم گفته‌اند ، فنونى از سخن آورده و سپس كتاب خود را شروع كرده است پس گفته است كه همه چيزهاى دنيا كه در طبيعت داراى تقديرى محكم است بعدد وابسته است و تحقيق اين مطلب آن است كه عدد بمنزله نمونه اى است كه از روى آن ميزان گرفته مىشود و آن همه اش معقول است و اين چيزهايى كه كلمه كميت ( چندى ) بانها ملحق مىشود چيزهاى مختلفى هستند پس ناچار عددى كه با اين چيزها همراه است به خودى خود مركب و مقدر است نه بواسطه چيز ديگرى چه هر مركبى ناچار از چيزهاى مختلفى است و از چيزهاى موجودى زيرا آنچه موجود نباشد نمىتوان آن را تاليف و تركيب كرد و آنچه هم موجود باشد جز آنكه متشاكل نباشد ، تاليف آن امكانپذير ( نيست ) ، و چيزهاى تاليف شده فقط از چيزهاى موجود مختلف متشاكل تاليف شده‌اند چه اگر آن مؤلف مختلف نباشد پس يك چيز خواهد بود كه نيازمندى بتاليف ندارد و اگر متشاكل نباشد متجانس نخواهد بود و هر گاه متجانس نباشد ، پس متضاد خواهد بود كه نمىشود آن را تاليف كرد و عدد خود از اين چيزها است چه آن را دو نوع مختلف متشاكل و متجانس

--> [ 1 ] مىگويند : نيقوماخس ژراسى فيثاغورسى قرن اول ميلاد غير از نيقوماخس پدر ارسطو مىباشد كه اهل » استاگيرا « است و دو اثر معروف : ارثماطيقى و موسيقى كبير كه هر دو در دست است از اولى است نه از پدر ارسطو ، اولى از رياضىدانان متوسط ، و پدر ارسطو طبيب بوده است و ابن ابى أصيبعة هم در طبقات الاطباء آن را با اين اشتباه كرده است .