اليعقوبي ( مترجم : آيتي )
140
تاريخ اليعقوبي ( فارسي )
بقراط را شاگردانى بود كه كتابهاى او را ترجمه كردند و برخى از ايشان هم كتابهايى پرداختند و به او نسبت دادند زيرا كه بدانش و فضل او اعتراف داشتند . از آنها است : » دياسقوريدس « صاحب كتاب » اشجار و عقاقير « ، چه او كتابى در موضوع منافع درختها نوشت و هر درختى را به شكل خودش كشيد و آنگاه نوشت كه آن درخت براى چه چيز سودمند است . و از آنها است » ارستجانس « مؤلف كتاب » الكناش « در توصيف و تشريح بدن . اما دانشمندتر دانشمندى و مهمتر پزشكى پس از بقراط كه بيش از ديگران بكتب بقراط آشنايى و در تفسير آنها توانايى داشت ، جالينوس بود ، با فاصله زيادى كه با هم داشتند ، چه ميان آن دو مدتى مديد فاصله بود جز آنكه گويى جالينوس در حكمت تالى بقراط و در علم پس از او است ، و كتابهاى او را تفسير كرد و كتابهاى بسيارى از كتابهاى پزشكى را كه اعتماد بر آنها است و بانها رجوع مىشود ، ترتيب داد و مردى فيلسوف و منطقى و دانشمند بود . نخستين كتابهاى جالينوس كتابى است در فرقه هاى پزشكى ( فرق الطب ) كه برخى از آنها با برخى ديگر جنسا مخالف است و آنها عبارت است از : فرقه راى و انديشه و قياس و فرقه دوم كه فرقه آزمايشها است و سوم فرقه چاره ها . ديگر كتابى در خوراك ، و كتابى در زدن رگها ، و كتابى در تشريح اعصاب و كتابى در تشريح رگها و وريدها ، و دو مقاله در بيماريهاى نفس ، و چهار مقاله در صدا و كتابى در فوائد عضوها ، هيفده مقاله ، و كتابى در تشريح رحم ، و كتابى در نشانه هاى چشم و كتابى در پزشكى اصحاب تجربه ، و سه مقاله در حركت شش و سينه ، و كتاب بزرگ تشريح در پانزده گفتار : گفتار اول در عضله ها و رطوبتهايى كه در دو دست است ، و گفتار دوم در ماهيچه هاى دو پا ، و سوم در عصبها و رگها و وريدهاى دستها و پاها ، و چهارم در