اليعقوبي ( مترجم : آيتي )

مقدمهء مترجم 20

تاريخ اليعقوبي ( فارسي )

مواردى از تاريخ و جغرافياى وى بر اين مطلب گواه است . ( 1 ) يعقوبى حديث غدير خم و حديث « ثقلين » و تفسير آن به « كتاب خدا و عترت » را روايت كرده ( 2 ) ، و نيز نزول آيهء : « اليوم اكملت لكم دينكم و اتممت عليكم نعمتى و رضيت لكم الاسلام دينا » ( 3 ) را در روز نصب امير المؤمنين على بن ابى طالب صلوات الله عليه ، در غدير خم تصريح كرده است ( 4 ) . يعقوبى در خلفاى راشدين جز از على بن ابى طالب عليه السلام تعبير به « امير المؤمنين » نمىكند ، و به همين شواهد در مآخذ مختلف به شيعه بودن وى تصريح كرده‌اند . بگفتهء هوتسما وى بطور قطع شيعى مذهب و از پيروان مذهب جعفرى يا فرقهء موسويه كه در كتاب ملل و نحل شهرستانى ص 127 ذكر شده بوده است . سارتن پس از آنكه يعقوبى را بعنوان « مورخ و جغرافى دان شيعه » معرفى مىكند ، مىگويد : از لحاظ شيعه بودن وى اين كتاب جالب توجه است ، چه بيطرفانه و با علاقهء خاص نوشته شده . ( 5 ) جرجى زيدان مىنويسد : از مزاياى تاريخ وى علاقه بر قدمت آن ، اين است كه مؤلف آن شيعى مذهب است و از عباسيان چيزها مىنويسد كه ديگران از ذكر آن پرهيز مىكنند . يعقوبى در جلد دوم تاريخ قسمتى از خطب و رسائل ، يا كلمات قصار رسول اكرم و هر يك از ائمهء شيعه را تا امام رضا عليه السلام ذكر مىكند ، و در حوادث سال 254 نيز وفات امام هادى را ذكر كرده است ، اما از وفات امام جواد كه بايد در حوادث سال 220 هجرى ذكر مىشد ، اثرى نيست و احتمال مىرود كه اين هم از افتادگيهاى نسخهء اصل باشد نه از غفلت مؤلف ، فقط در ذيل خلافت مأمون و

--> ( 1 ) - ر . ك . ص 375 ، 379 ، 415 ، 508 ، 512 ، 522 ، 527 . و در البلدان چاپ نجف ص 48 و موارد ديگر . ( 2 ) - ر . ك . ص 508 ( 3 ) - س مائده ، ى 3 ( 4 ) - ر . ك . ص 402 ( 5 ) - ر . ك . مدخل سارتن ج 1 ص 607