مطلب چهارم : در بيان آنچه را مصلى اراده مىنمايد از صيغهء السلام عليكم ، مىگوئيم : مشخص است كه اين لفظ مشتمل بر صيغهء خطاب است ، پس محتاج به تعيين مخاطب و ارادهء آن است ، كلمات فقهاء در بيان اين مطلب مختلف است ، مرحوم شيخ در مبسوط فرموده : و من قال انه فرض فبتسليمة واحدة يخرج من الصلاة ، و ينبغي أن ينوى بها ذلك ، و الثانية ينوى بها السلام على الملائكة أو على من يساره « 1 » . مرجع ضمير في قوله « انه » تسليم است ، ظاهر اين است كه مراد از اين تسليم السلام عليكم بوده باشد . پس حاصل مراد از اين كلام اين است كسى كه حكم كرده به وجوب السلام عليكم به گفتن السلام عليكم يك مرتبه از نماز بيرون مىرود ، و در مرتبهء ثانيه قصد مىكند به آن سلام بر ملائكه را ، يا قصد مىكند به آن سلام بر كسانى را كه در جانب يسار او هستند ، مقتضاى اين كلام آن است كه اتيان به السلام عليكم دو مرتبه مىنمايد به دفعهء اولى از نماز خارج مىشود و در مرتبهء ثانيه قصد ملائكه مىكند ، يا قصد مىنمايد كسانى را كه جانب يسار او هستند ، مقتضاى اين كلام اين است قصد در سلام اول نيست بلكه در سلام ثانى است ، و اين شخص در سلام ثانى مخير است ما بين آن كه قصد ملائكه نمايد يا قصد نمايد كسانى را كه در جانب يسار او هستند . مخفى نماند كه اين مطلب از چندين وجه محل تأمل است : اول - آن است كه مقتضاى اين كلام آن است كه اين قصد را در السلام عليكم كه در مرتبهء اول مىگويد نيست ، ظاهر اين است كه چنين نبوده باشد ، چنانچه مقتضاى كلام آن مرحوم در مصباح و نهايه است . دوم : آن است كه مقتضاى كلام مذكور آن است مطلوب در حق هر كس

--> « 1 » مبسوط شيخ ج 1 / 116 .