بعيد ، بنا بر اين هرگاه مستمع در خانه بوده باشد و قارى در خانهء ديگر ، اتيان به سجده بر مستمع لازم است . مخفى نماند از جملهء مطالبى كه مذكور شد اين بود هرگاه مردى استماع آيه سجده از زن نمود بايد اتيان به سجده نمايد ، اشكالى در اين نيست در صورتى كه زن از محارم بوده باشد ، يا آن كه ما صدق آيه شريفه * ( وَالْقَواعِدُ ( مِنَ النِّساءِ ) اللَّاتِي لا يَرْجُونَ نِكاحاً ) * « 1 » بوده باشد . و اما هرگاه چنين نبوده باشد و قائل باشيم به اين كه صورت زن عورت است ، چنانچه تصريح فرموده‌اند بر اين مرحوم علامه در منتهى و تذكره و نهاية الاحكام ، بلكه فاضل معتمد معروف به فاضل هندى طاب ثراه اين قول را نسبت به اكثر داده در شرح قواعد در مبحث جهر و اخفات ، با آن كه استماع صورت نمودن در حالت ريبه و التذاذ ظاهر اين است در اين صورت نيز سجده واجب بوده باشد . غاية ما في الباب اين است كه استماع بر آن حرام بوده باشد ، لكن اين باعث اين نمىشود ثمرهء مترتبه بر استماع مترتب نشود ، نظر به عدم استحالت حرمت سبب وجوب مسبب ، چنانچه در حق قارى جنب كه قرائت سورهء عزيمه بر آن حرام است ، لكن هرگاه اين حرام را مرتكب شده مىگوئيم : سجده بر او واجب است و ما نحن فيه نيز از اين بابت است ، و مناط در وجوب عموم مستند است ، و اين ثابت است اگر چه استماع حرام بوده باشد ، مثل غالب مباحث كفارات صوم و حج و غيرهما . مطلب ثالث : در بيان تكرر مسبب است به تكرر سبب . بدان كه سبب متكرر يا قرائت آيه سجده است يا استماع آن ، و على التقديرين يا با تخلل سجده است يا با عدم آن ، و در صورت أخيره يا فصلى كه مخل به فوريت بوده باشد

--> « 1 » سورهء نور آيه 60 .