در مسأله بلكه مشهور ما بين أصحاب است . قول ثانى قولى است كه نقل نموده‌اند از ابن حمزه ، حاصل آن لزوم تقديم سجود بر جبين است بر حفر حفيره ، و بعد از عدم تمكن از هر دو سجده نمايد بر ذقن . قول ثالث تخيير ما بين حفر حفيره است مثلا و سجود بر جبين ، و با عدم امكان سجود بر جبين تخيير است ما بين حفر و سجود بر ذقن ، و اين قول ظاهر مىشود از مرحوم شيخ طوسى در كتاب مبسوط « 1 » و نهايه « 2 » و جميع اقوال ثلاثهء مذكوره مشترك مىباشد در عدم جواز سجود بر ذقن با تمكن از سجود از جبين . رابع اقوال تخيير ما بين سجود بر جبين و سجود بر ذقن است در صورت عدم تمكن سجود بر جبهه ، و اين قول ظاهر مىشود از مرحوم شيخ در كتاب خلاف « 3 » ، مختار ما بين اقوال قول اول است . و ممكن ارجاع غير مختار به مختار ، بنابراين مسأله محل خلاف نخواهد بود ، تحقيق اين مطلب ظاهر مىشود از مطالع الانوار . بدان كه مناسب در اين مقام آن است كه تنبيه شود بر دو مسأله : مسأله اولى آن است كه لازم است در صورت سجود بر جبين تقديم جانب أيمن بر أيسر با امكان ، پس انتقال سجود به جانب جبين أيسر با عدم تمكن از سجود به جانب أيمن خواهد بود . مسأله ثانيه آن است در صورت سجود بر ذقن اگر ذقن مستور بوده باشد به غير شعر لحيه ظاهر آن است كه كشف آن لازم بوده باشد ، و لكن كشف

--> « 1 » مبسوط ج 1 / 115 . « 2 » نهايه ص 82 . « 3 » خلاف ج 1 / 419 .