سيد محمد باقر شفتي
228
تحفة الأبرار الملتقط من آثار الأئمة الأطهار ( فارسي )
بلى حديثى ثقة الاسلام در كتاب دعاى اصول كافى روايت فرموده ، حاصل مضمون آن اين است : هر گاه نازل شود بليه شديدهاى بر مرد ، بايد برهنه نمايد دو زانوى خود و دو ذراع خود را و به چسباند آنها را به زمين ، و همچنين سينهء خود را به چسباند به زمين ، آن وقت حاجت خود را از درگاه قاضي الحاجات مسألت نمايد در حال سجود ، و اين حديث اگر چه دلالت دارد بر رجحان كشف ركبتين در حال سجود ، لكن ظاهر سياق آن در غير سجود نماز است ، و آن محل كلام در اين مقام نيست . و اما انگشتان پا اگر چه مقتضاى كلام محقق در معتبر و علامه در نهاية الاحكام و منتهى و تذكره و تحرير عدم رجحان كشف و وضع آنها است بر ما يصح السجود عليه ، لكن حكم به رجحان دور نيست ، نظر به عموم التعليل في قوله عليه السّلام « ضعوا اليدين حيث تضعوا الوجه فانهما يسجدان كما يسجد الوجه » و عموم فتواى مبسوط و سرائر و دروس به اين معنى مكشوف نمودن ابهامين را و وضع آنها را بر زمين اولى بوده باشد از غير آن . بدان كه مناسب در اين مقام بيان حال سجود بر محمول است ، پس مىگوئيم محمول در صورتى كه ما لا يصح السجود عليه بوده باشد حكم آن محتاج به بيان نيست ، كه سجده بر آن در حالت اختيار جايز نيست . كلامى كه هست در محمول است كه ما يصح السجود عليه بوده باشد ، مىگوئيم : اين به دو طريق متصور مىشود ، يك قسم آن است آن محمول منفصل و جدا هست از جبهه به نحوى كه در حال سجود جبهه را بر آن مىگذارد ، اين قسم صحيح و بىعيب است ، دور نيست كه محل خلاف نبوده باشد ، اگر چه جماعتى از عبارت خلاف استفاده خلاف نمودهاند ، لكن چنين نيست چنانچه وجه آن را در مطالع الانوار بيان نمودهايم .