اگر چه تذكر قبل از اشتغال به ذكر واجب بوده ، و اما هرگاه متذكر به آن شد قبل از دخول در سجود ، ظاهر اين است كه نماز صحيح بوده باشد اگر چه بعد از وضع يدين به زمين به جهت سجود و انحناء به جهت آن بوده باشد ، مادامى كه جبهه به محل سجود نرسيده باشد تأمل در اين مطلب نبايد نمود . بلى اشكالى كه در اين مقام هست اين است آيا لازم است قيام ؟ يعنى واجب است بعد از تذكر به حقيقت حال بايستد أولا بعد از آن منحنى شود به جهت ركوع يا نه ؟ بلكه مىتواند برخيزد تا به حد ركوع رسد اكتفاء به آن نمايد ، ظاهر اول است ، و اين در صورتى كه انحناء در اول به جهت سجود بوده باشد محل تأمل نيست . و اما هرگاه چنين نبوده باشد ، بلكه انحناء به جهت ركوع لكن قبل از بلوغ به حد ركوع شرعى غافل شد و نشست به جهت سجود ، بعد از آن متذكر شد در اين صورت نيز به اعتقاد حقير لازم است راست بايستد بعد از آن منحنى شود به قصد ركوع ، نظر به اين كه قيام متصل به ركوع قيامى است كه از او منتقل مىشود به ركوع شرعى ، نه مطلق قيام بعد از فراغ از قرائت شده ، و مفروض اين است در اين مقام قبل از بلوغ به حد ركوع شرعى غافل شد از ركوع و منحنى شد به قصد سجود ، پس قيام متصل به ركوع به عمل نيامده خواهد بود ، پس لازم است قيام تا آن كه قيام متصل به ركوع به عمل آمده باشد . توضيح مطلب : آن كه مراد از ركوع در كلام علماء قيام متصل به ركوع ركوع شرعى است ، و ركوع شرعى چنانچه مذكور شد انحنائى است كه متمكن بوده باشد از بلوغ يدين به ركبتين ، و اتصال قيام به اين ممكن نيست ، پس مراد قيامى است كه از آن منتقل شود به ركوع شرعى ، و مفروض عدم تحقق آن است ، پس لازم است قيام به جهت تحصيل آن ، فرقى در اين باب ما بين دو