اما آنچه گفته : اما فرار حنين پس در حقيقت فرار نبود . پس بدان كه در “ صحيح بخارى “ مذكور است كه : مردى از قيس به براء بن عازب گفت : أفررتم عن رسول الله صلى الله عليه [ وآله ] وسلم يوم حنين ؟ يعنى آيا شما فرار كرديد از رسول خدا ( صلى الله عليه وآله ) روز جنگ حنين ؟ ! پس براء گفت : لكن رسول الله [ ( صلى الله عليه وآله ) ] لم يفرّ ، يعنى لكن رسول خدا ( صلى الله عليه وآله ) فرار نكرد ( 1 ) . ‹ 286 › واين اقرار صحابي است به فرار صحابه ، وما را همين قدر براي احتجاج كفايت مىكند . ودر “ صحيح بخارى “ مذكور است كه ابوقتاده گفت : وانهزم المسلمون وانهزمتُ معهم ، فإذا بعمر بن الخطاب في الناس فقلت : ما شأن الناس ؟ فقال : أمر الله ( 2 ) . يعنى هزيمت كردند مسلمانان وهزيمت كردم من ، پس ناگاه عمر بن خطاب را در آن مردم فرار كنندگان ديدم گفتم : مردم چرا فرار كردند ؟ گفت : امر خدا چنين واقع شد .

--> 1 . [ الف ] كتاب المغازي ، باب ( يَوْمَ حُنَيْن إِذْ أَعْجَبَتْكُمْ كَثْرَتُكُمْ ) [ التوبة ( 9 ) : 25 ] . ( 12 ) . [ صحيح بخارى 3 / 218 ] . 2 . صحيح بخارى 5 / 101 .