وقطع نظر از آنكه در اين ، تكذيب إفادات أساطين ثقات لازم مىآيد ، كذب ومجازفه ‹ 1500 › خودش هم مثل تقدير أول به كمال وضوح ظاهر مىشود ; زيرا كه خودش در باب دوم صدق وصلاح تابعين را به شهادت امام الأئمة - يعنى جناب رسالت مآب ( صلى الله عليه وآله وسلم ) - ثابت دانسته ، ونفى قبح تمسك به رواياتشان به مقابله أهل حق كرده ( 1 ) ; پس كمال حيرت است كه چسان آن افاده را بر طاق نسيان گذاشته ، تكذيب خود به شدّ ومدّ تمام آغاز نهاده ، كساني را كه بشارت جناب سيد المرسلين - صلى الله عليه وآله أجمعين - صادقين وصالحين اند ، از بدترين فاسقين وفاجرين ومعاندين بي دين كه نهى قرآن مبين وأحاديث حضرت خاتم النبيين [ ( صلى الله عليه وآله وسلم ) ] را به خاطر نمىآرند ، گردانيده . وچون تعديل وتوثيق جميع صحابه وهمچنين اثبات صدق وصلاح تابعين على العموم از خصائص مذهب سنيه است ، هر تقديرى كه از اين كلام اراده ( 2 ) كنند مثبت تقدير آخر است ، للإجماع المركب .

--> 1 . تحفه اثناعشريه : 62 . 2 . كذا ، ولى صحيح به جاى ( اراده ) ( را ردّ ) است ، چون اراده هر تقدير ، نفى تقدير ديگر است ، ولى ردّ هر كدام مثبت ديگرى . وحاصل كلام مؤلف ( رحمه الله ) اين است كه اگر صاحب تحفه بگويد : مقصود من صحابه نيستند بايستى تابعين مراد باشد ، واگر بگويد : تابعين را اراده نكرده‌ام پس مقصود صحابه مىباشند . ومراد از اجماع مركب در مقام آن است كه اجماع عامّه هم بر صدق وصلاح صحابه واقع شده هم بر صدق وصلاح تابعين .