( مدعى سست ( 1 ) گواه چيست ) ؟ كه خليفه ثاني را اين عذر - [ يعنى ] تشبّث به تفرّق شهود در درءِ حدّ از مغيره - به دست نمىآيد ، وبر خلاف آن به مرّات وكرّات عديده حكم مىفرمايد به ذهاب اجزاى مغيره ، وحاميان أو ادعا مىكنند كه شايد درءِ حدّ به سبب تفرّق شهود شده باشد ، ( إِنَّ هذَا لَشَيْءٌ عُجَابٌ ) ( 2 ) . ولله الحمد والمنّة كه حكم عمر به ذهاب ربع مغيره بعدِ شهادت شاهد أول ، وحكم أو به ذهاب نصفش بعدِ شهادت شاهد ثاني ، وحكم أو به ذهاب ثلاثة أرباع أو بعدِ شهادت شاهد ثالث ، حسب روايتي كه ابن روزبهان به جواب " نهج الحق " وارد كرده وآن را به معتمدين رواة وثقات وطبري وبخارى وابن جوزي وابن خلّكان وابن كثير وسائر محدّثين وأرباب تواريخ نسبت داده ، نيز ظاهر است ، كما علمت . پنجم : آنكه از عبارت ابن خلّكان ظاهر است كه عمر بعد سماع شهادت شهود ثلاثة ، اجراى حدّ قذف بر ايشان نكرده ، بلكه به زياد ‹ 687 › - كه غايب بود - نامه طلب نوشته ، وظاهر است كه اگر عمر تفرّق شهود را قادح در ثبوت زنا مىدانست ، انتظار حضور زياد نمىكشيد ، زياد را براي اداى شهادت طلب نمىكرد ، بلكه قبل از وصول أو اجراى حدّ قذف بر شهود

--> 1 . در [ الف ] اشتباهاً : ( و ) آمده است . 2 . سورة ص ( 38 ) : 5 .