بايد دانست كه شك نيست در آنكه حضرت مرتضى [ ( عليه السلام ) ] وشيخين همه حرص داشتند بر اقامه حدود ومداهنه در آن نمىكردند ، ليكن [ آنچه ] اينجا باقي است آن است كه حرص بر اقامه حدود دو قسم مىباشد : يكى : آنكه با وجود كثرت رغبت اگر مسأله مختلف فيهاست ، در اقامه حدود تأنى نمايد تا آنكه اجماع متحقق شود ، واختلاف متلاشى گردد ، وحق از باطل امتياز يابد ، وگواهى على وجهها مثبت گردد ، واين تأنى عين حق است ; زيرا كه غرض از اقامه حدود نيست مگر امتثال امر الهى ; وطلب امر تا امتثال أو كرده شود طريق أو است ، بلكه اعتجال در اين صورت مذموم است ، وهمچنين تأنى نمودن تا آنكه قوم را بر اقامه آن تأليف كند ، تا نزاع از ميان ايشان برخيزد وفتنه ثوران نكند ، ونفس عشيره أو به جمعيت برنخيزند ، واين سنت آن حضرت است صلى الله عليه [ وآله ] وسلّم لهذا در قصه افك فرموده‌اند : « من يعذرني من رجل آذاني في أهلي ؟ » ودر حديث آمده است كه : اگر سارق در دار الحرب سرقت كند ، در آن محل قطع يد نبايد كرد . وقسم دوم : آنكه آدمي مثل مغلوب وسكران باشد ، ودر اين چيزها فكر نكند ، غالب بر شيخين طريقه أولى بود چنانكه قصه فيروز ديلمى بر آن دلالت مىكند ، وعمر بن عبد العزيز به آن اشارتى لطيفه كرده است :