صوم اين فعل را كردى پس روزه تو فاسد شد ، بجاى آن روزه ديگر بايد گرفت . انتهى محصل ترجمته . واز اين روايت : أولا : ‹ 544 › ثابت مىشود جهل عمر به اينكه بر جماع كننده در صوم چه لازم مىآيد . وثانياً : در حالت صوم كه با جاريه جماع كرده از دو صورت خالى نيست : يا آنكه عالم بود به عدم جواز جماع در صوم ، پس فعلى حرام - كه از شأن فساق بعيد است - عمداً واقع ساخته وصوم واجب را ديده ودانسته بر باد داده ; واگر جاهل به عدم جواز جماع در صوم بود ، پس جهل ديگر أو ثابت شد ومعلوم شد كه از مسائل صوم كه أكثر جهال هم به آن علم دارند تا زمان خلافت خود جاهل بود ، وبه مفسدات صوم هم اطلاعى نداشت . واگر حاميان أو در ميدان مكابره پا نهاده گويند كه : اين صوم صوم مستحب بود نه واجب . پس با آنكه خلاف ظاهر است ، مفيد نيست ; زيرا كه افطار صوم مستحب خود جايز است ، اگر در آن جماع مىكرد حاجت استفتاى أصحاب واستماع استعظامشان وباز رجوع به جناب أمير ( عليه السلام ) چه بود ؟ ! مگر آنكه التزام كنند كه : أو از جواز افطار وايقاع وقاع در صوم مستحب هم جاهل بود ، پس باز هم مطلوب از دست نمىرود ، وكمال جهل أو در اين صورت هم ثابت مىشود .