را ذليل گردانند ، وهرچه مصلحت دنيا را [ در آن ] ( 1 ) دانند بكنند ، ودست از حكم خدا بردارند ، لهذا چون حق به حضرت أمير ( عليه السلام ) برگشت وخواست كه موافق فرموده خدا وسنت جناب رسول خدا ( صلى الله عليه وآله ) عمل كند ، وقسمت بالسوية بكند ، وبا شريف ووضيع به يك نحو سلوك كند ، مردم تاب نياوردند ، وطلحه وزبير مرتد شدند ، وفتنه بصره برپا شد . ومعاوية را دانسته در شام تعيين كرد ، وبا أو تمهيد كرد كه : اگر حق به أمير المؤمنين ( عليه السلام ) برگردد ، أو أطاعت نكند ، ومىدانست كه أو كافر ومنافق ودشمن أهل بيت ( عليهم السلام ) است ، وفتنه صفين وخوارج وشهادت آن حضرت ( عليه السلام ) بر اين مرتب شد . واز عناد تدبير خدا ورسول ( صلى الله عليه وآله ) برباد نمود . خون شهدا تمام بر گردن اوست * . . . چون بر كيفيت اين قصه مطلع شدى ، واخبار متفق عليها بين الفريقين را شنيدى ، اكنون بيان كنيم كه از اين مقدمه كفر ونفاق وخطاى أو به چندين جهت لازم مىآيد : أول : [ آنكه ] ( 2 ) نسبت هجر وهذيان به حضرت رسول خدا ( صلى الله عليه وآله ) داد ، وحال آنكه به اتفاق عامه وخاصه آن حضرت ( صلى الله عليه وآله ) معصوم است از آنكه در كلامش مخالفتي واضطرابى وخلاف واقعي صادر شود ، نه به عمد ونه به

--> 1 . زيادة از مصدر . 2 . زيادة از مصدر .