وأمثال اين اعتراضات بر قول وفعل آن حضرت ( صلى الله عليه وآله وسلم ) از أو مكرر صادر مىشد ، چنانچه در محل خود بتمامها مذكور است ( 1 ) . سوم : آنكه اگر عمر آن حضرت را از حرج ومشقت املاى كتاب - كه چند حرفى بيش نبود - باز داشت ، در اين باز داشتن أو آن حضرت ( صلى الله عليه وآله وسلم ) را آنقدر حرج ومشقت رسيد كه در غضب آمده - با كمال شفقت ووسعت اخلاق - ايشان را از خود دور فرمود وگفت : « قوموا عنّي » . چهارم : آنكه احتمال به دست خود نوشتن را ، اين مخاطب خود بعد از اين ابطال كرده ، چنانچه گفته : قطعاً معلوم داشتند كه آن جناب نمىنوشت ، ومشق اين صنعت نداشت . . . إلى آخر . پس آنچه در حاشية اين قول از “ إحقاق الحق “ نقل كرده : ( مَشَقّتان لا ثالث لهما : مشي الأقدام ومشق الأقلام ) ( 2 ) ، مفيد مطلوب أو نباشد . ودر “ إحقاق الحق “ مذكور است : وأمّا ما ذكره من تعليل امتناع عمر عن كتابة ذلك بإشفاقه على

--> 1 . براي نمونه مراجعه شود به اثبات الهداة 2 / 325 والتعجب كراجكى ، مثالب النواصب شيخ ابن شهرآشوب مازندرانى ، الصراط المستقيم بياضى ومصادر ديگر . 2 . حاشية تحفه اثناعشريه : 569 .