الف ) بسيارى از عقايد واعمالي كه امروزه از مسلمات مذهب پنداشته مى شود ، در زمان صحابه وتابعين وتابعين تابعين وبلكه يكى - دو نسل بعد از آنان ، چنين نبوده است . در واقع ، ميان فقها ودانشمندان گذشته ، درباره ء بسيارى از اين گونه مسائل اختلاف وجود داشته است ، ولى با گذشت زمان وبه خاطر عوامل مختلف سياسي وعملي وغيره ، برخى از آرا ( وحتى گاهى يك رأى ) بر ساير آرا غالب گشته است . روشن است كه در چنين حالتي ، چه بسا خواص ودانشمندان نسبت به نظريهء مسلط مرعوب مى شوند ودر صدد برمىآيند تا به هر قيمت براي آن ( هر چند ناموجه ) برهان ودليل فرآهم كنند . سر مطلب آن است كه آنان از ابتدأ در محيط خانه با اين نظر پرورش يافته وبه آن خو گرفته اند ، در جامعهء هم كيشان خود نيز همواره با همين وضعيت روبرو بوده اند ، به ناچار رها شدن از چنين نظري ، با آن رسوبى كه در انديشه وجان انسان مى كند ، بسيار مشكل است . لكن انصاف وخردمندى اقتضا مى كند كه ما خود را از اين گرداب‌ها نجات دهيم وهمواره با فكرى آزاد ومنطقي ، بينديشيم وبر اين أساس انتخاب كنيم . بحث مورد نظر ما يكى از واضح ترين مصاديق اين مسأله است . ب ) مدرك اصلى در استنباط احكام دين ، قرآن كريم است . قرآن از هر گونه باطل به دور است وبايد همه چيز به آن ارجاع داده شود . اگر خبري يا اخبارى مخالف نص كلام الله مجيد بود ، مسلما مطرود است وبايد كنار زده شود . اگر اخبار با يكديگر متعارض بودند ، بدين صورت كه برخى مطابق ظاهر كلام الله وبرخى مخالف آن بودند ، قطعا ترجيح با آن دسته از اخبار است كه با ظاهر كلام الله سازگار است . البتة اخبار مخالف با ظاهر كلام الله ، هر چند در صورتي كه معارض نداشته باشد ، ممكن است كسى