السيد محمد رضا المدرسي

125

تشيع در تسنن ( فارسي )

اخى ! انك لا تدري ما أحدثنا بعده ، ( 1 ) از " علاء ابن مصيب " از پدرش روايت شده كه گفت " براء بن عازب " را ديدم وبه أو گفتم خوشا به حالت ! با پيامبر بودى . . . پس گفت : اى پسر برادر ! تو نمى دانى بعد از أو چه كرديم . بنابراين ، وقتي بنا به مقتضاى حديث پيامبر ( صلى الله عليه وآله ) ، ممكن است صحابي مرتد شود ، به طريق أولى ممكن است از عدالت نيز خارج شود . با چنين حالي ، چگونه ممكن است كه سنت همهء صحابه را حجت بدانيم ؟ پس اين كه گفته مى شود سنت صحابي به طور مطلق حجت است ، دليلي ندارد ، بلكه دليل بر خلاف آن موجود است . حجيت اجماع منبع ديگر اجتهاد ، اجماع است . معناى اين سخن آن است كه اگر امرى مورد اتفاق همهء مسلمين بود ، حجت است . در اين مورد بايد گفت : اگر حقيقتا درباره ء حكمي چنين اجماع واتفاقي حاصل شود ، بي شك حجت است ، حداقل به واسطهء آن كه معصوم نيز جزء آنان است . اما اگر صرفا اتفاق عده اى از مسلمين باشد ، هر كس كه باشد ، حجت نيست . حجيت عقل حجيت عقل در احكام فقهى محل اختلاف است . عده اى عقل را منبع حكم شرعي مى دانند ومى گويند : بعد از آن كه عقل ، حسن يا قبح چيزى را درك كرد ، مىفهميم شرع نيز بر طبق آن حكم دارد . مثلا اگر عقل حكم به

--> 1 . ج 5 ، كتاب المغازي ، دار الفكر 1401 ، ص 65 ، رقم 3852 ( ترقيم العالمية ) .