أبو القاسم گرجي
55
تاريخ فقه و فقها ( فارسي )
امتياز چهارم . ديگر اين كه مسائل مورد تفقه و استنباط غالبا از قبيل طلاق ، نكاح ، ميراث و غنيمت بوده كه جنبهء مادى داشته است و به ندرت مسائل عبادات مورد بحث و اختلاف واقع مىشده است . امتياز پنجم . در اين دوره كس يا كسانى وجود داشتهاند كه رأى آنان قاطعيّت داشته و اختلاف را از بين مىبرده است . امتياز ششم . اجتهاد در اين دوره جنبهء هنر و صناعت به خود نگرفته بود بر خلاف ادوار بعد . امتياز هفتم . در اين دوره اهل علم منصفانه به خطا و اشتباه خود اعتراف مىكردهاند . امتياز هشتم . در اين دوره تأليف كتاب نيز آغاز شده است ، صرف نظر از قرآن مجيد كه جمع آن را به دوران صحابه نسبت دادهاند و كتاب منسوب به على عليه السّلام كتابهايى هم به : سلمان ، أبو ذرّ ، أبو رافع ، على بن أبى رافع و سليم بن قيس نسبت داده شده است . « 1 » فقهاى دورهء اول « 2 » 6 - 1 - 2 به طورى كه ذكر شد ( - 1 - 2 ) اين عصر ، كه به عصر صحابه نامگذارى شده است ، گر چه از نظر تاريخى از سال يازدهم تا حدود پايان قرن اول هجرت را در بر مىگيرد ولى چون زمان صحابه صغار در دورهء دوم ( عصر تابعان ) مورد بحث قرار مىگيرد لذا در اينجا بيشتر به كبار صحابه توجه شده است و بعد از ترجمهء مختصرى از خلفاى راشدين چند نفر از صحابه به عنوان نمونه معرفى مىشوند : ابو بكر بن أبي قحافة ( 13 ه ) . عبد الله بن عثمان بن عامر بن عمرو بن كعب بن سعد بن تيم بن مرّة بن لؤىّ قرشى تيمى معروف به ابو بكر ، اولين خليفه بعد از رسول اكرم صلَّى الله عليه و آله بود . وى در مكه به دنيا آمد و در سال 13 هجرى از دنيا رفت . ابو بكر كه مردى نسب شناس و تاجر پيشه و از معروفين قريش بود در همان آغاز ، بعد از اسلام حضرت خديجه و على بن ابى طالب عليه السّلام و زيد بن حارثه به اسلام تشرف يافت و در اثر دعوت
--> « 1 » . براى اطلاع بيشتر در بارهء اين امتيازات به كتاب ادوار فقه ، ص 497 به بعد مراجعه شود . « 2 » . ترجمه صحابهء پيامبر در اين بخش آورده مىشود و در بخش سوم تكرار نخواهد شد .