أبو القاسم گرجي
167
تاريخ فقه و فقها ( فارسي )
ادب المرتضى گويد : نسخه اى خطى از اين رساله در كتابخانهء آستان قدس موجود است كه تاريخ كتابت آن سال 676 است « 1 » و نسخهء ديگرى به خط آقا شيخ آقا بزرگ نزد خود من است . « 2 » اين رساله از اين جهت حائز اهميت است كه بر مقدار انتشار تشيع در موصل و جزيره در قرن چهارم دلالت مىكند . 20 . مسائل اهل ميافارقين : اين رساله داراى 66 مسألهء فقهى و اعتقادى است كه عوام اهل ميافارقين از سيّد به عنوان اخذ رأى سؤال كردهاند و سيد از آنها جواب گفته است . صاحب ادب المرتضى گويد : نسخه اى خطى از اين رساله در كتابخانهء آستان قدس موجود است كه تاريخ كتابت آن سال 676 ه ) است و در آخر آن مناظرهء سيد با ابو العلاء معرى مسطور است ، و نسخهء ديگرى به خط آقا شيخ آقا بزرگ نزد من موجود است . « 3 » 21 . مجموعة المسائل المتفرقة : اين مجموعه 27 مسأله دارد . صاحب ادب المرتضى گويد : « 4 » نسخه اى از آن به خط آقا شيخ آقا بزرگ نزد من است و از آن به دست مىآيد كه اين رساله از بعضى از رساله ها و كتابهاى مختلف سيّد مانند رسالهء رمليه و رسالهء واسطيه و كتاب غرر و درر گرد آمده « 5 » و گرد آورنده هم خود سيد نبوده بلكه ديگرى آنها را جمع كرده و به صورت كتابى در آورده است و لذا مسائل آن به تاريخهاى مختلف از جانب سيد نوشته شده است . « 6 » در اين رساله سيد به كتاب مصباح خود در فقه ارجاع داده است . « 7 » 22 . مسألة فى العصمة : اين مسأله در ضمن مجموعهء آقا شيخ آقا بزرگ موجود است . « 8 » 23 . مسألة فى الاعتراض على من يثبت قدم الاجسام : اين رساله نيز در ضمن مجموعهء آقا شيخ آقا بزرگ موجود است . « 9 » سيد در اين رساله به كتاب خود الملخص فى الاصول ارجاع داده است . اين رساله ، رسالهء فلسفى محض است .
--> « 1 » . ص 147 به نقل از فهرست كتب خطى ، 2 / 38 . « 2 » ص 147 . « 3 » . ص 147 . « 4 » ص 148 . « 5 » . مجموعهء آقا شيخ آقا بزرگ ، 341 ، 346 ، 349 ، 310 ملاحظه شود . ( ادب المرتضى ، 148 ) « 6 » . مسأله اول و دوم و سوم ملاحظه شود . « 7 » مجموعهء آقا شيخ آقا بزرگ ، 342 . « 8 » . ادب المرتضى ، 148 . « 9 » . مجموعهء آقا شيخ آقا بزرگ ، 315 - 317 . ( ادب المرتضى ، 148 )