أبو القاسم گرجي
165
تاريخ فقه و فقها ( فارسي )
12 . المسائل الطرابلسية الاولى : صاحب ادب المرتضى گويد : نسخه اى از آن نيافتم ولى خود سيّد در المسائل الطرابلسية الثانية بدان ارجاع داده است و از اين ارجاع به دست مىآيد كه چنين رساله اى نيز از تأليفات او بوده است . « 1 » 13 . المسائل الطرابلسية الثانية : رساله اى است كوچك ، سيّد اين رساله را در پاسخ سؤالهايى كه از شيخ ابو الفضل ، ابراهيم بن الحسن الابانى دريافت داشته تأليف كرده است . « 2 » اين رساله بر اصول مذهب امامى مشتمل ، و سيد در آن به كتاب المقنع فى الغيبة و الشافي فى الامامة خود ارجاع داده است . « 3 » 14 . المسائل الطرابلسية الثالثة : رساله اى است خطى « 4 » مشتمل بر 23 مسأله كه سيّد در جواب سؤالهايى كه از شيخ ابو الفضل ، ابراهيم بن الحسن الابانى در سال 427 دريافت داشته « 5 » تأليف كرده است . از روح سؤالها پيداست كه سائل امامى بوده و دوست مىداشته كه مشكلات كلامى مربوط به مذهب از قبيل معنى علم خداوند به اشياء ، و نزول قرآن جملة واحدة ، و زندگى شهيدان پس از مرگ ، و خبرهاى كاهنان و حدود صحت آنها ، براى او روشن شود . « 6 » سيّد در اين رساله مسائلى را به كتاب الملخص « 7 » و الذخيرة و تنزيه الانبياء « 8 » ارجاع داده و چون به خبر واحد عمل نمىكرده است تصريح به وجوب حذر از قبول احاديث كتاب الكافي كلينى كرده است . « 9 » 15 . المسائل الرسية الاولى : رساله اى است خطى مشتمل بر 28 مسأله كه سيّد در جواب مطالبى كه ابو الحسين ، المحسن بن محمّد بن الناصر الحسينى الرسى از او سؤال كرده تأليف كرده است . سائل - چنان كه ابن ادريس او را وصف كرده « 10 » و سؤالاتش بدان گواه است - دانشمندى بوده مدقق ، و فقيهى حاذق ، الزام كنندهء خصم ، احتجاج كننده اى كه جز مثل سيّد از عهدهء جواب احتجاجات او بر نمىآمده است ، سيد
--> « 1 » . ص 143 - 144 به نقل از مجموعهء خطى آقا شيخ آقا بزرگ ، 172 ، 157 . « 2 » . مجموعهء خطى آقا شيخ آقا بزرگ ، 157 . ( ادب المرتضى ، 144 ) « 3 » . همان جا . « 4 » همان ، 17 ، ( ادب المرتضى . 144 ) . « 5 » همان جا . « 6 » . مسألهء پنجم و ششم و هفتم ملاحظه شود . « 7 » . مسألهء اول و دوم و دوازدهم و هفدهم ملاحظه شود . ( ادب المرتضى ، 145 ) « 8 » . مسألهء چهاردهم ملاحظه شود . « 9 » ادب المرتضى ، 145 . « 10 » . به مقدمهء رساله و نوشتهء آقا شيخ آقا بزرگ بر غلاف رساله مراجعه شود .