تأليف شده است ، مانند كتاب جوابات المسائل البصريّات ، جوابات المسائل القزوينيّات ، جوابات المسائل الكوفيّات ، جوابات المسائل المصريّات و جوابات المسائل الواسطيّة كه همه را نجاشى از تأليفات صدوق ( ره ) شمرده است . « 1 » دستهء دوم . كتبى كه ابتداء براى شخص خاصّى ، يا در پاسخ به درخواست او نوشته شده است ، مانند الرسالة الأولى كه شيخ صدوق آن را در پاسخ به درخواست ابو محمّد فارسى در بارهء شهر رمضان نوشته است . « 2 » و يا بدون درخواست نوشته شده است ، مانند رسالة إلى ولده تأليف على بن بابويه به فرزندش صدوق ( ره ) . « 3 » دستهء سوم . كتبى كه براى جماعتى و يا اهل يك شهرى با درخواست يا بدون درخواست آنها نوشته شده است ، مانند الرسالة الثانية إلى اهل بغداد فى معنى شهر رمضان و جواب مسألة فى الطلاق و ردت اليه من المدائن و جواب مسألة نيشابور . « 4 » دستهء چهارم . كتبى كه در پاره اى از مسائل فقهى و يا در بابى از ابواب فقهى نوشته شده است ، مانند الاعتكاف ، الاغسال ، التقيّه ، التيمّم ، جامع الحج و جامع فقه الحج . « 5 » دستهء پنجم . كتبى كه در قسمتى از فقه و يا دورهء كامل فقه نوشته شده است . مانند مقنعه و هداية . در هر حال اين كتب با كتبى كه در دوره هاى بعد تأليف شده است يك فرق عمده دارد ، در اين كتب تنها به مسائلى اقتصار شده كه در نصوص به آنها تعرّض شده است ، ليكن در آنها اقوال مختلف ، احتجاجات ، مخصوصا احتجاجات عقلى وجود ندارد و بطور خلاصه ، كتب فقهى اين دوره صرفا فروعى است كه در روايات وارد شده است با همان مضامين و غالبا با همان تعبيرات ، ليكن با حذف اسناد روايات . امتياز سوم . در اين دوره دانشمندان بزرگ و معروفى ، بويژه در علم حديث پديد آمدند ، و با نگاشتن كتب حديثى مهمّى دانشمندان پس از خود را تا ابد رهين منّت خود ساختند كه در اينجا به معرفى برخى از آن بزرگان مىپردازيم :

--> « 1 » . مقدمه من لا يحضره الفقيه ، 51 . « 2 » همان جا . « 3 » . قسمتى از اين كتاب در آخر مقنع آورده شده است . « 4 » . مقدمه من لا يحضره الفقيه ، ص 51 ، شماره 46 و 48 و ص 51 شماره 79 . « 5 » . همان جا ، شماره 13 ، 14 ، 27 ، 29 ، 34 ، 41 .