ابراهيم عاملي ( موثق )
26
تفسير عاملي ( فارسي )
نوشتيم ولى ممكن است اين جمله اشاره باشد بگشايش بزرگى كه در حديبيه براى اسلام و مسلمين فراهم شد . چون در آنجا ميان مسلمين و دشمن سر سخت آنها كه اعراب مكه بودند صلح شد و از شر حمله ى آنها بمدينه و تكرار شدن جنگهاى احد و احزاب آسوده شدند و بدنبال آن فتح خيبر شد كه يهود سر سخت آنجا تسليم و آواره شدند و اموال فراوان بدست آمد و در آخر سال بموجب ماده پيماننامه ى حديبيه كه به پيغمبر حقّ داده بود با ياران خود بمكّه رود و سه روز براى زيارت آنجا بماند مسلمانان بمكّه رفتند و با كمال قدرت طواف كردند و قدرت خود را باعراب نشان دادند . اينها جملگى فتح مبين و گشايش پىدرپى نمودارى بود كه بيش از گذشته براى پيغمبر ( ص ) فراهم شد . 2 - جمله ى « انزل السكينة - الخ » بدنباله ى فتح و گشايش آورده شده است شايد براى اينكه اولين بار اقدام به زيارت حجّ و از خود گذشتن و به خانه ى دشمن ديرينه رفتن براى اطاعت از پيغمبر خود بزرگترين فداكارى بود كه موجب آرامش و سكينه شد و در آيت 18 پس از اعلام رضاى حقّ از آنها كه در زير درخت بيعت كردند باز گفته شده است كه بر آنها سكينه آورد براى آنكه اين بيعت و اظهار ايمان قلبى خود آرامش ديگرى در آنها پيدا كرد ، در نوبت سوّم برابر حميّت جاهليّت اعراب كه خود در دلشان جاى داده بودند گفته شده است : خداوند سكينه ى خود را بر پيغمبر و مؤمنين نازل كرد و به اين جمله بالاترين مرتبه ى ايمان و قرب آنها بحقّ نشان داده شده است كه پس از رنج سفر و آمادگى براى مقاومت با دشمن و سر انجام بد رفتارى آنها را ناديده گرفتن و خوى عربيّت و جاهليّت ديرينه رها كردن و دستور پيغمبر پذيرفتن و به پيمانى كه اعراب بميل خود نوشتند تسليم شدن ، همه ى اينها نشانه ى رسيدن بكمال مرتبه ى آدمگرى است كه در فراگيرى سكينه با پيغمبر شريك شدند . و از اين رو است كه بدنباله ى اين جمله در آخر آيت 26 اين مؤمنين توصيف شدهاند كه « أَلْزَمَهُمْ كَلِمَةَ التَّقْوى وَكانُوا أَحَقَّ بِها » يعنى اين مؤمنين كه بچنين كمالاتى