ابراهيم عاملي ( موثق )

18

تفسير عاملي ( فارسي )

كه غنائم آنجا در عوض رنج سفر حديبيه است و فقط مال آنها است كه در آن سفر شركت كردند . از اين روى خدا به پيغمبر ( ص ) خبر مىدهد كه مردم متخلَّف از اين سفر خواهش خواهند كرد كه با شما بجنگ خيبر همراه شوند تا غنيمت برند ، و جمله ى بعد « يُبَدِّلُوا كَلامَ اللَّه » بقرائت حمزه و كسائى « كلم الله » بى الف است و مقصود اين است : آنها مىخواهند وعده ى خداوندى را عوض كنند كه غنيمت خيبر خاصهء مسافرين حديبيه است . از اين روى بدنبال اين جمله گفته شده است . « لَنْ تَتَّبِعُونا » يعنى چون كلام خدا و وعده ى او محروميّت ديگران است شما هرگز نمىتوانيد به اين جنگ و غنيمت با ما باشيد . « سَتُدْعَوْنَ إِلى قَوْمٍ أُولِي بَأْسٍ - الخ » 16 طبرى : 1 - بعضى گفته‌اند : يعنى شما را دعوت مىكنند بجنگ با ايران كه بسيار سخت و نيرومند است 2 - بعضى گفته‌اند يعنى بجنگ روم و ايران 3 - يعنى بجنگ قبيله ى « هوازن و ثقيف » دعوت مىشويد كه دو قبيله ى نيرومند هستند و مقصود جنگ حنين است 4 - بجنگ با مسيلمه ى كذّاب دعوت خواهيد شد . « لَيْسَ عَلَى الأَعْمى حَرَجٌ - الخ » 17 مجمع : مقاتل گفته است : اين جمله براى پذيرش عذر مردم گرفتار به اين بيماريها است كه در سفر حديبيه نتوانستند همراه شوند . « رَضِيَ اللَّه عَنِ الْمُؤْمِنِينَ إِذْ يُبايِعُونَكَ تَحْتَ الشَّجَرَةِ » 18 طبرى و كشف - الأسرار : اين آيه براى مردمى نازل شد كه به سفر حديبيه با پيغمبر بودند و آنها را اصحاب بيعة الرّضوان ناميدند و تفصيل آن سرگذشت اين است كه پيغمبر صلَّى اللَّه عليه و آله در سال ششم هجرت آهنگ زيارت كعبه كرد و هفتاد شتر براى قربانى آماده كرد و چون مردم مكّه از كار پيغمبر خبردار شدند فراهم شدند و اسلحه آماده كردند كه به هيچ روى نگذارند آن حضرت به مكه وارد شود . پيغمبر راهنما خواست تا از راهى بروند كه قريش خبردار نشود . بروايت طبرسى از عروة ، مردمى از خزاعه را براهنمائى برداشت و او آنها را از كوه و دره برد تا ببيابان حديبيه رسيدند و عكرمه با پانصد